Chỉ đạo quyết liệt

Tại Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) tự sản xuất, tự tiêu thụ tại cơ quan, công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Việc kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được khuyến khích nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.

Chỉ thị đặt mục tiêu phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ; hoặc tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt trong kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2026 - 2030 của các tỉnh, thành phố.

Yêu cầu phát triển nguồn điện này tiếp tục được nhấn mạnh tại Công văn số 10790/VPCP-CN ngày 22/10/2026 của Văn phòng Chính phủ, truyền đạt chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027–2030. Trong đó, Thủ tướng Chính phủ giao các địa phương khẩn trương ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ theo khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực, hoàn thành trong tháng 12/2026.  

Như vậy, cùng với việc xác định mục tiêu phát triển ĐMTMN, Chính phủ đã đặt ra yêu cầu cụ thể về tiến độ hoàn thiện chính sách hỗ trợ tại các địa phương, tạo cơ sở thúc đẩy triển khai trong thực tế.

Ghi nhận trong thời gian qua, một số địa phương đã thông qua hoặc ban hành chính sách hỗ trợ trực tiếp kinh phí lắp đặt, đồng thời khuyến khích kết hợp hệ thống lưu trữ điện nhằm nâng cao khả năng sử dụng nguồn điện tại chỗ.

Đơn cử, tại Hà Nội, ngày 28/10/2026, HĐND thành phố đã thông qua chính sách hỗ trợ hộ gia đình có nhà ở riêng lẻ lắp đặt ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện. Theo đó, hệ thống ĐMTMN có công suất tối thiểu 1kWp được hỗ trợ 1 triệu đồng/kWp, tối đa 3 triệu đồng. Trường hợp lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ có dung lượng tối thiểu 1kWh, hộ gia đình được hỗ trợ thêm 1 triệu đồng/kWh, tối đa 3 triệu đồng. Như vậy, mỗi hộ gia đình có thể được hỗ trợ tối đa 6 triệu đồng khi lắp đặt đồng bộ cả hai hệ thống và đáp ứng các điều kiện quy định. Chính sách này được thực hiện từ ngày nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, với tổng kinh phí hỗ trợ dự kiến giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 158,76 tỷ đồng.

Tại Quảng Trị, HĐND tỉnh cũng đã thông qua chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện giai đoạn 2026 - 2030, với nguồn kinh phí thực hiện 24 tỷ đồng. Chính sách có hiệu lực từ ngày 19/10/2026 đến hết ngày 31/12/2030. Bên cạnh chính sách hỗ trợ, tỉnh quy định việc hỗ trợ kỹ thuật khi chủ hộ có đề nghị. Đối với hệ thống đấu nối vào hệ thống điện quốc gia, Công ty Điện lực Quảng Trị và đơn vị quản lý vận hành lưới điện liên quan có trách nhiệm hướng dẫn lắp đặt, đấu nối và bảo đảm an toàn điện.

Tại Bắc Ninh, theo Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND ngày 16/7/2026 của HĐND tỉnh, hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ được hỗ trợ 1 triệu đồng/kWp, tối đa 3 triệu đồng. Trường hợp lắp đặt đồng bộ hệ thống lưu trữ điện, được hỗ trợ thêm 1 triệu đồng/kWh, tối đa 3 triệu đồng, nâng tổng mức hỗ trợ lên tối đa 6 triệu đồng. Để được hỗ trợ, hệ thống ĐMTMN phải có công suất từ 1kWp trở lên; hệ thống lưu trữ điện (nếu có) phải đạt dung lượng tối thiểu 2kWh. Hộ gia đình phải đáp ứng các điều kiện về thủ tục, an toàn và cam kết sử dụng hệ thống đúng mục đích trong ít nhất 3 năm. Chính sách có hiệu lực từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/12/2030.

EVN phối hợp triển khai

Thực thi chỉ đạo của Chính phủ trong việc hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ, EVN đã chỉ đạo các đơn vị kinh doanh điện tăng cường hỗ trợ, tư vấn, hướng dẫn, tạo thuận lợi cho khách hàng trong quá trình lắp đặt và đấu nối.

Các đơn vị đã công khai thông tin về chính sách, thủ tục và đầu mối hỗ trợ trên website, mạng xã hội và các kênh chăm sóc khách hàng. Các tổng công ty điện lực, công ty điện lực hướng dẫn khách hàng về hồ sơ, đấu nối, đo đếm, nghiệm thu và mua điện dư theo quy định; đồng thời phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình triển khai.

Cán bộ nhân viên Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội kiểm tra vận hành 1 hệ thống điện mặt trời mái nhà trên địa bàn thành phố. Ảnh: EVNHANOI

Đến tháng 9/2026, trên địa bàn do 5 tổng công ty điện lực thuộc EVN quản lý bán điện đã phát triển 36.164 hệ thống tự sản xuất, tự tiêu thụ theo Nghị định số 58 và Nghị định số 243, với tổng công suất khoảng 1.930MWp; trong đó có 426 hệ thống bán điện dư, tổng công suất khoảng 23MWp.

Đặc biệt, tại các tỉnh thành phía Bắc (không bao gồm Hà Nội), Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đặt kế hoạch phát triển ĐMTMN đạt 680MW trong năm 2026, tương ứng 10.188 khách hàng. Đến hết tháng 9 vừa qua, EVNNPC đã phát triển 16.151 khách hàng, tổng công suất 709,04MW, đạt 159% kế hoạch khách hàng và 104% kế hoạch công suất, vượt cả hai chỉ tiêu kế hoạch năm.

Song song với việc hỗ trợ khách hàng, EVN cũng triển khai lắp đặt ĐMTMN tại các cơ quan, đơn vị thuộc Tập đoàn. Ước đến tháng 9/2026, toàn Tập đoàn đã lắp đặt khoảng 847 hệ thống, tổng công suất trên 54,6MWp. Dự kiến đến cuối năm 2026, tổng công suất lắp đặt đạt khoảng 60,8MWp.

Việc các địa phương cụ thể hóa chính sách hỗ trợ, cùng với hoạt động hướng dẫn, phối hợp của ngành Điện, đang tạo thêm điều kiện để người dân tham gia phát triển ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đây cũng là một trong những giải pháp góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tại chỗ, giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia và phục vụ mục tiêu bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027 – 2030.