Khi nào cần kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời mái nhà?

24/10/2026 - 00:10 (GMT+7)

Việc kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời mái nhà cần căn cứ vào hướng dẫn của nhà sản xuất, điều kiện môi trường và tình trạng vận hành thực tế. Tuy nhiên, theo chuyên gia, nếu hệ thống vừa trải qua mưa bão hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần kiểm tra sớm thay vì chờ đến lịch bảo dưỡng định kỳ.

TS. Ngô Phi Thường, giảng viên khoa Điện - Điện tử, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng. Nguồn: NVCC

Theo TS. Ngô Phi Thường, giảng viên Khoa Điện - Điện tử, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng (TP. Hồ Chí Minh), tần suất kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện mặt trời mái nhà cần căn cứ vào hướng dẫn của nhà sản xuất, điều kiện môi trường và tình trạng vận hành thực tế, thay vì áp dụng một chu kỳ cố định cho mọi hệ thống.

Đối với tấm quang điện (PV), tần suất vệ sinh phụ thuộc vào mức độ bám bẩn và ảnh hưởng đến sản lượng điện. Các hệ thống đặt gần đường giao thông lớn, khu công nghiệp hoặc công trình xây dựng thường cần vệ sinh thường xuyên hơn. Trong khi đó, tại khu vực ít bụi, tấm PV có độ nghiêng phù hợp và được nước mưa hỗ trợ làm sạch, tần suất vệ sinh có thể thấp hơn.

Đối với hệ thống điện và cơ khí, có thể xem xét kiểm tra định kỳ khoảng 6-12 tháng/lần, tùy điều kiện vận hành và hướng dẫn của nhà sản xuất. Đây là khoảng thời gian tham khảo, không phải yêu cầu bắt buộc cho mọi hệ thống. Giữa các đợt bảo dưỡng, người sử dụng nên thường xuyên theo dõi sản lượng điện và cảnh báo của bộ biến tần (inverter).

Không nên chờ đến lịch bảo dưỡng định kỳ nếu hệ thống vừa trải qua mưa bão, giông lốc, sét, ngập nước hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường như tấm PV xô lệch, dây dẫn hư hỏng, nước xâm nhập thiết bị, inverter liên tục báo lỗi hay sản lượng điện giảm rõ rệt trong điều kiện thời tiết tương đương. Những trường hợp có nguy cơ mất an toàn cần được đơn vị có chuyên môn kiểm tra, xử lý trước khi tiếp tục vận hành.

Ngoài ra, hệ thống cũng cần được kiểm tra sau khi sửa chữa, thay thế thiết bị, thay đổi cấu hình hoặc cải tạo mái nhà. Các công trình lân cận xây dựng, nâng tầng có thể làm xuất hiện vùng che bóng mới, ảnh hưởng đến sản lượng điện.

Không cho rằng hệ thống đã hết điện sau khi tắt inverter hoặc ngắt aptomat. Khi có ánh sáng, tấm quang điện vẫn có thể tạo ra điện áp DC nguy hiểm.

Những điều KHÔNG NÊN LÀM khi bảo dưỡng điện mặt trời mái nhà:

  • Vệ sinh khi tấm quang điện quá nóng
  • Dùng hóa chất, dụng cụ cứng có thể làm hư hỏng bề mặt tấm quang điện hoặc phun nước trực tiếp vào hộp đấu dây, đầu nối điện.
  • Đi, đứng hoặc đặt vật nặng lên tấm quang điện
  • Tự lên mái cao, mái dốc khi không có biện pháp bảo vệ an toàn
  • Tự tháo mở inverter, tủ điện, sửa chữa dây dẫn, đầu nối (các công việc đo kiểm, sửa chữa cần giao cho người có chuyên môn).
  • Tự tháo vỏ pin lưu trữ, can thiệp vào hệ thống quản lý pin (BMS) hoặc thay đổi kết nối điện.

Những hạng mục nên kiểm tra:

  • Tấm quang điện (PV): Tình trạng nứt vỡ, biến dạng, đổi màu, bong tách vật liệu, nước xâm nhập; bụi bẩn và các vật thể gây che bóng.
  • Khung giá đỡ và liên kết với mái: Tình trạng lỏng, ăn mòn, biến dạng của thanh đỡ, kẹp giữ, bulông; các vị trí liên kết và chống thấm mái.
  • Dây dẫn và đầu nối: Dây bị lão hóa, cọ xát, hư hỏng; đầu nối lỏng, oxy hóa, phát nhiệt; nguy cơ nước mưa chảy theo dây vào thiết bị.
  • Thiết bị bảo vệ: Tình trạng aptomat (CB), cầu chì, thiết bị chống sét lan truyền (SPD), hệ thống nối đất bảo vệ và các tủ điện.
  • Bộ biến tần (inverter): Tình trạng vận hành, thông báo lỗi, khả năng tản nhiệt, quạt làm mát, khe thông gió và các đầu nối điện.
  • Pin lưu trữ (nếu có): Tình trạng vận hành, nhiệt độ, cảnh báo, hệ thống quản lý pin (BMS), dây dẫn, đầu nối và thiết bị bảo vệ.
  • Hệ thống giám sát: Sản lượng điện, điện áp, dòng điện, cảnh báo và những thay đổi bất thường so với dữ liệu vận hành trước đó.

(Chuyên gia tư vấn: TS. Ngô Phi Thường, giảng viên Khoa Điện - Điện tử, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng)

 


Diệu Thảo 24/10/2026 - 00:10 (GMT+7)
Share