Với việc Chính phủ ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 để sửa đổi và bổ sung cho Nghị định số 58/2025/NĐ-CP và Nghị định 57/2025/NĐ-CP, nhiều cơ chế mới thông thoáng hơn đã được áp dụng đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Những quy định mới không chỉ tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai mà còn tạo thêm động lực để hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nguồn điện xanh.

Hệ thống điện mặt trời tại phường Yên Nghĩa, Hà Nội

Cơ chế mới tạo động lực phát triển điện mặt trời mái nhà

Nghị định số 243/2026/NĐ-CP đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách phát triển điện mặt trời mái nhà khi mở rộng quyền lợi cho các hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp. Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là người dân và doanh nghiệp được phép bán tối đa 50% sản lượng điện dư phát lên lưới điện quốc gia, thay vì chỉ tối đa 20% như quy định trước đây tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP. Quy định mới giúp nâng cao hiệu quả đầu tư, rút ngắn thời gian thu hồi vốn và tạo thêm nguồn thu từ phần điện chưa sử dụng hết.

Bên cạnh đó, Nghị định 243 cũng chuyển mạnh sang cơ chế thỏa thuận mua bán điện theo thị trường. Theo đó, giá mua phần điện dư không còn áp dụng theo một mức cố định mà được bên phát điện và bên mua điện thương thảo trên cơ sở khung giá do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ phản ánh sát hơn giá trị của nguồn điện sạch và tạo động lực cho các chủ đầu tư.

Một nội dung quan trọng khác là việc hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đối với điện mặt trời mái nhà. Nếu như trước đây việc triển khai còn gặp nhiều hạn chế về thủ tục và giới hạn công suất thì Nghị định 243 đã quy định rõ ràng hơn, tạo điều kiện để các đơn vị phát điện hoặc doanh nghiệp bán lẻ điện trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp khai thác hiệu quả nguồn điện xanh và bán trực tiếp cho khách hàng có nhu cầu.

Theo đại diện EVNHANOI: "Những điểm mới của Nghị định 243 tạo thêm động lực để khách hàng mạnh dạn đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Không chỉ giúp giảm chi phí sử dụng điện trong dài hạn, cơ chế mới còn nâng cao hiệu quả kinh tế của dự án thông qua việc mở rộng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới. EVNHANOI luôn sẵn sàng hướng dẫn, hỗ trợ khách hàng trong quá trình khảo sát, đấu nối và thực hiện các thủ tục theo đúng quy định".

Điện lực Thủ đô đồng hành cùng khách hàng phát triển nguồn điện xanh

Điện mặt trời mái nhà không chỉ giúp khách hàng chủ động nguồn điện phục vụ sinh hoạt, sản xuất mà còn góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện vào các khung giờ cao điểm ban ngày, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính.

Theo số liệu EVNHANOI, đến hết tháng 6/2026, trên địa bàn Thủ đô có 2.936 khách hàng phát triển điện mặt trời mái nhà. Trong đó, 927 khách hàng đã gửi thông báo phát triển hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất 23,49MWp.

Đây là nhóm khách hàng đăng ký phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà sau khi Chính phủ ban hành các cơ chế khuyến khích, đặc biệt là Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và Nghị định số 243/2026/NĐ-CP. Điều này cho thấy nhu cầu đầu tư nguồn điện xanh tại Thủ đô đang ngày càng rõ nét khi hành lang pháp lý ngày càng thuận lợi.

Đối với các khách hàng lắp đặt điện mặt trời mái nhà, EVNHANOI thực hiện vai trò hướng dẫn các yêu cầu về an toàn điện, đồng thời kiểm tra, đánh giá mức độ ảnh hưởng của nguồn điện mặt trời mái nhà đến lưới điện khu vực nhằm bảo đảm hệ thống được lắp đặt đúng quy định, vận hành an toàn và không ảnh hưởng đến độ tin cậy cung cấp điện.

Đối với các khách hàng có nhu cầu đấu nối và bán phần điện dư lên lưới điện, ngành điện còn thực hiện kiểm tra điều kiện kỹ thuật, đánh giá an toàn tại điểm đấu nối trước khi đưa hệ thống vào vận hành, qua đó bảo đảm việc kết nối nguồn điện mặt trời mái nhà với lưới điện quốc gia được thực hiện đúng quy định, an toàn và ổn định.

Với những cơ chế cởi mở hơn từ Nghị định 243/2026/NĐ-CP, đặc biệt là việc mở rộng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới và hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, điện mặt trời mái nhà được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới. EVNHANOI khuyến nghị các hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư nên chủ động tìm hiểu quy định mới, đồng thời liên hệ với ngành điện để được hướng dẫn về điều kiện đấu nối, các yêu cầu kỹ thuật và quy trình triển khai, qua đó khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, giảm chi phí sử dụng điện và chung tay thực hiện mục tiêu phát triển năng lượng xanh, bền vững của Thủ đô.