Nhiều sự cố điện bắt nguồn từ vi phạm hành lang an toàn

Bảo vệ hành lang an toàn lưới điện không chỉ là yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm vận hành hệ thống điện mà còn là trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ tính mạng con người, tài sản của Nhân dân và duy trì nguồn điện ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Các quy định mới của Chính phủ đã xác định rõ trách nhiệm cũng như chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm, song yếu tố quyết định vẫn là ý thức tự giác chấp hành của cộng đồng.

Mỗi năm, khi bước vào mùa nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tăng cao cũng là thời điểm nguy cơ xảy ra sự cố lưới điện gia tăng. Bên cạnh các yếu tố thời tiết cực đoan, một trong những nguyên nhân đáng lo ngại là tình trạng vi phạm hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực.

Từ việc thả diều gần đường dây điện, để cây cối phát triển vượt khoảng cách an toàn, xây dựng công trình, lắp đặt mái che, biển quảng cáo sát lưới điện đến hoạt động khai thác cây rừng, đốt thực bì dưới đường dây... nhiều hành vi tưởng chừng đơn giản nhưng có thể gây sự cố điện, đe dọa an toàn tính mạng con người và làm gián đoạn việc cung cấp điện.

Thực tế cho thấy, bảo vệ hành lang an toàn lưới điện không chỉ là nhiệm vụ của ngành điện mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Khi mỗi người dân nâng cao nhận thức và chủ động thực hiện đúng các quy định của pháp luật, những nguy cơ gây sự cố sẽ được ngăn ngừa từ sớm, từ xa, góp phần bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định và bền vững.

Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều sự cố điện bắt nguồn từ các vi phạm hành lang lưới điện. Tại tỉnh Lào Cai, theo thống kê của Công ty Điện lực Lào Cai, năm 2025 trên địa bàn đã xảy ra 95 vụ sự cố liên quan đến hành lang an toàn lưới điện. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ cây cối vi phạm khoảng cách an toàn, vật thể lạ mắc vào đường dây hoặc các hoạt động dân sinh diễn ra gần công trình điện lực. Những sự cố này không chỉ làm gián đoạn việc cung cấp điện mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn điện cho người dân và lực lượng tham gia xử lý sự cố.

Để bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện, hằng năm ngành điện phải huy động nhiều nguồn lực để kiểm tra, phát quang hành lang tuyến, xử lý các điểm có nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ. Việc ngăn ngừa vi phạm từ gốc vẫn phụ thuộc rất lớn vào ý thức chấp hành của người dân và các tổ chức có hoạt động liên quan đến hành lang lưới điện.

Quy định rõ trách nhiệm, tăng cường phòng ngừa vi phạm

Nghị định số 62/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định rõ trách nhiệm của người sử dụng đất, chủ sở hữu cây và các tổ chức, cá nhân có hoạt động trong khu vực hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực.

Theo đó, chủ sở hữu cây phải thường xuyên kiểm tra, chặt tỉa cây để bảo đảm khoảng cách an toàn đối với đường dây dẫn điện. Đối với đường dây có điện áp đến 35 kV, khoảng cách tối thiểu từ cây đến dây dẫn điện là 0,7 m đối với dây bọc và 1,5 m đối với dây trần. Đối với các cấp điện áp cao hơn, khoảng cách an toàn được quy định từ 2 m đến 4,5 m. Bên cạnh đó, các hoạt động xây dựng công trình, lắp đặt biển quảng cáo, mái che, giàn giáo, khai thác cây rừng hoặc thực hiện các hoạt động khác trong hành lang bảo vệ an toàn lưới điện đều phải tuân thủ các quy định về khoảng cách an toàn và bảo vệ công trình điện lực.

Việc chủ động thực hiện các quy định này không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là biện pháp bảo vệ chính tài sản và tính mạng của mỗi người dân. Bên cạnh việc quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo vệ hành lang an toàn lưới điện, Nghị định số 133/2026/NĐ-CP cũng bổ sung nhiều chế tài xử phạt nhằm tăng tính răn đe, phòng ngừa vi phạm.

Theo quy định, các hành vi như chặt, tỉa cây; lắp đặt ăng-ten, dây phơi, giàn giáo, biển quảng cáo, mái che hoặc các vật thể khác tại vị trí có nguy cơ đổ, rơi, rung lắc gây hư hỏng hoặc sự cố công trình điện lực có thể bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.

Đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn như để cây trồng, nhà ở hoặc công trình thuộc quyền sở hữu của mình xâm phạm hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực hoặc gây hư hỏng các bộ phận của công trình điện lực, mức phạt có thể từ 20 đến 30 triệu đồng đối với cá nhân. Trường hợp tổ chức vi phạm, mức xử phạt bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân.

Đáng chú ý, trong dịp hè, tình trạng thả diều gần đường dây điện vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây sự cố lưới điện. Theo quy định, hành vi thả diều hoặc các vật thể bay trong khu vực không bảo đảm khoảng cách an toàn đối với công trình điện lực cũng thuộc nhóm vi phạm có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng.

Các quy định mới cho thấy việc bảo vệ hành lang an toàn lưới điện không còn dừng ở khuyến cáo mà đã được cụ thể hóa bằng các chế tài xử lý rõ ràng. Đây vừa là cơ sở pháp lý để ngăn ngừa vi phạm, vừa góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân trong bảo vệ hệ thống điện phục vụ đời sống và phát triển kinh tế - xã hội.