Kinh nghiệm của Nhật Bản về phát triển điện mặt trời áp mái

09/05/2019 - 15:35 (GMT+7)

Với việc đề cao tính thực tiễn và hiệu quả, Nhật Bản đã có nhiều cơ chế để khuyến khích tư nhân tham gia phát triển điện mặt trời áp mái.

Câu chuyện về cơ cấu lại nguồn năng lượng của Nhật Bản đầu thế kỷ 21 gắn liền với sự cố tháng 3/2011, Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima Daiichi gặp thảm họa kép về động đất và sóng thần. Sau sự cố này, Chính phủ Nhật Bản đã quyết định thay đổi cơ cấu nguồn điện: Dừng vận hành một số nhà máy điện hạt nhân, tạm thời không phát triển điện hạt nhân mới, tập trung phát triển nhiệt điện và năng lượng tái tạo.

Đến nay, những tấm pin mặt trời áp mái ở Nhật Bản ngày càng phổ biến. Thậm chí, đã có ngày càng nhiều khu vực dân cư tự chủ về nguồn năng lượng nhờ tận dụng rất tốt nguồn năng lượng mặt trời. 

Có chính sách hấp dẫn, thu hút được đầu tư

Ngay từ năm 2008, Chính phủ Nhật Bản đã thực hiện chính sách hỗ trợ cho vay mua nhà sử dụng năng lượng tái tạo với thời gian trả nợ tối đa là 10 năm, trong đó, cho những gia đình cải tạo nhà, chuyển sang sử dụng năng lượng mặt trời được vay số tiền tối đa lên đến 5 triệu Yen, tương đương gần 5.000 USD. Ngoài ra, Chính phủ Nhật Bản còn mua điện sản xuất từ năng lượng mặt trời với giá cao hơn giá thị trường và giảm giá bán các tấm pin năng lượng mặt trời.

Tháng 8/2011, Nhật Bản đã ban hành Luật Trợ giá (FiT) mua năng lượng tái tạo, khuyến kích người dân tự sản xuất điện mặt trời tại nhà và từ đó xây dựng các trung tâm điện mặt trời lớn, tập trung. Luật FiT cho phép hỗ trợ giá điện sản xuất từ năng lượng mặt trời khi các doanh nghiệp tư nhân muốn đầu tư .
Cụ thể, Chính phủ mua điện sản xuất từ năng lượng mặt trời với giá cao hơn giá thị trường, khoảng 40 Yen/kWp (0.50 USD/kWh) cho các dự án có công suất 10 kW trở lên. Đối với các dự án công suất <10 kW, giá mua là khoảng 42 yen/kWp (0.53 USD/kWh).

Thị trấn xanh Fujisawa, nơi có số dân sử dụng điện mặt trời áp mái cao nhất Nhật Bản 

Chỉ riêng năm 2016, Chính phủ Nhật Bản dành khoảng 2,3 nghìn tỉ Yen (tương đương 20,5 tỉ USD) hỗ trợ việc mua lại điện mặt trời với giá cao.

Nhật Bản cũng khuyến khích chính quyền các địa phương cùng tham gia các dự án điện mặt trời. Theo báo cáo của Tổ chức phi lợi nhuận “Mạng lưới chủ sở hữu điện mặt trời ở Nhật Bản”, tính đến tháng 7/2013 đã có 277 cơ quan hành chính các cấp ở Nhật Bản (chiếm 15% số lượng cơ quan hành chính của quốc gia này) thực hiện hoặc đồng ý “cho thuê mái nhà” các công trình công cộng, lắp đặt hệ thống pin mặt trời.

Tháng 4/2017, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) giới thiệu đạo luật FiT mới (sửa đổi), trong đó, giảm thuế từ 21 đến 30 Yên/kWp điện tái tạo, tùy thuộc vào quy mô hệ thống. Điều này đã khuyến khích đầu tư từ DN tư nhân vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. 

Những kết quả khả quan

Chính sách hấp dẫn của Chính phủ Nhật Bản đã thu hút một số lượng lớn các dự án đầu tư vào năng lượng tái tạo, trong đó phổ biến nhất là năng lượng mặt trời. Từ năm 2011 đến năm 2014, công suất lắp đặt điện mặt trời tại Nhật Bản tăng mạnh từ 5.000 MW lên 25.000 MW. Đến nay, đã có khoảng 2,4 triệu khách hàng (bao gồm hộ gia đình, doanh nghiệp…) lắp đặt điện mặt trời áp mái ở Nhật Bản. 

Trong số các dự án điện mặt trời, 80% là quy mô nhỏ, chủ yếu là công trình lắp đặt trên mái nhà. Hệ thống điện mặt trời áp mái có nhiều ưu điểm như, giảm được tiền thuê đất, không cần thiết phải kí hợp đồng tiêu thụ điện với các công ty điện lực địa phương… Những khách hàng lắp đặt điện mặt trời áp mái khi không sử dụng hết số lượng điện sản xuất ra, có thể bán cho các công ty điện với mức giá ưu đãi. 

Còn các dự án điện mặt trời ở Nhật Bản có quy mô lớn chỉ chiếm 20% vì gặp nhiều khó khăn về giải phóng mặt bằng, chuyển đổi đất nông nghiệp, khó khăn trong việc hòa lưới điện mặt trời vào lưới điện quốc gia...

Tháng 7/2018, Nhật Bản thông qua kế hoạch chiến lược phát triển năng lượng lần thứ 5 tầm nhìn 2030 và đến 2050. Theo đó, Nhật Bản đã định hướng phát triển năng lượng dựa trên nguyên lí 3 E+S, (Viết tắt của Safety - an toàn, Energy Sercurity - an ninh năng lượng, Enviroment - môi trường, Economic Effeciency - hiệu quả kinh tế). Nguyên lý này cho thấy, Nhật Bản đang hướng đến xác lập cơ cấu cung cầu năng lượng bền vững, giảm gánh nặng kinh tế và thân thiện với môi trường. 

Theo kế hoạch, Nhật Bản tiếp tục duy trì mục tiêu sử dụng đa dạng các nguồn năng lượng. Cụ thể, đến năm 2030, trong cơ cấu nguồn điện, năng lượng tái tạo chiếm từ 22-24%, nhiên liệu hóa thạch 56% và năng lượng hạt nhân từ 20-22%.

Để thực hiện được mục tiêu đề ra, việc tiếp tục đẩy mạnh phát triển điện mặt trời, trong đó có các công trình điện mặt trời áp mái là không thể thiếu trong Chiến lược phát triển năng lượng của chính phủ Nhật Bản. 


Theo Tạp chí Điện lực Chuyên đề Quản lý & Hội nhập 09/05/2019 - 15:35 (GMT+7)
Share

EVN tập huấn ứng dụng AI trong thiết kế khóa học cho giảng viên nội bộ

EVN tập huấn ứng dụng AI trong thiết kế khóa học cho giảng viên nội bộ

Ngày 18/11, tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức tập huấn cho hơn 30 giảng viên nội bộ về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế đào tạo hiệu quả. Đây là hoạt động diễn ra trong khuôn khổ chương trình Lễ vinh danh giảng viên nội bộ giỏi EVN năm 2026.


174 người tham gia diễn tập phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại Tòa nhà EVN

174 người tham gia diễn tập phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ tại Tòa nhà EVN

Ngày 18/11, tại Hà Nội, đơn vị quản lý vận hành Tòa nhà Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tổ chức diễn tập phương án phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) năm 2026 với sự tham gia của 174 người đến từ các đơn vị làm việc trong tòa nhà và các nhà thầu dịch vụ.


EVN vinh danh 34 giảng viên nội bộ giỏi năm 2026

EVN vinh danh 34 giảng viên nội bộ giỏi năm 2026

Chiều 18/11, tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Công đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức Lễ vinh danh 34 giảng viên nội bộ giỏi EVN năm 2026. Chương trình diễn ra nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nhằm ghi nhận những cán bộ, người lao động EVN tiêu biểu trong công tác giảng dạy, truyền nghề và hướng dẫn đồng nghiệp.


Tổng kết và trao giải cuộc thi “Hiểu đồng nghiệp - Hiểu EVN” năm 2026

Tổng kết và trao giải cuộc thi “Hiểu đồng nghiệp - Hiểu EVN” năm 2026

Chiều 18/11, tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Công đoàn Điện lực Việt Nam tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi “Hiểu đồng nghiệp - Hiểu EVN” năm 2026. Qua ba vòng thi, cán bộ, công nhân viên EVN có dịp hiểu thêm về công việc, vai trò và trách nhiệm của từng vị trí, từng đơn vị, qua đó thêm sẻ chia với đồng nghiệp và củng cố tinh thần đoàn kết trong toàn Tập đoàn.


Điện gió Công Hải 1 – giai đoạn 2 thuộc EVNGENCO2 đã hoà lưới điện quốc gia

Điện gió Công Hải 1 – giai đoạn 2 thuộc EVNGENCO2 đã hoà lưới điện quốc gia

Lúc 18h15 ngày 15/11/2026, Nhà máy Điện gió Công Hải 1 giai đoạn 2 tại xã Công Hải, tỉnh Khánh Hòa, đã chính thức hòa lưới điện quốc gia. Nhà máy có công suất 25 MW, do Tổng công ty Phát điện 2 (EVNGENCO2) làm chủ đầu tư.