Tiến triển tại khu vực địa chất xấu

Từ tháng 5/2026 đến nay, công trường Nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái chịu ảnh hưởng lớn bởi những cơn mưa lớn kéo dài. Nhiều tuyến đường vận hành nội bộ bị hư hỏng, ảnh hưởng đến công tác vận chuyển vật liệu, kéo giảm tốc độ của các nhà thầu. Thêm vào đó, vướng mắc giải phóng mặt bằng ở giai đoạn đầu làm chậm thời gian bàn giao gần 4 tháng cũng tạo áp lực tiến độ dồn lên giai đoạn này.

Bên cạnh đó, suốt hơn 6 tháng qua, công tác đào và gia cố hầm thi công vận hành (TCVH) VH3A - hạng mục then chốt phục vụ thi công và vận hành hầm dẫn nước và hồ trên do nhà thầu Lũng Lô đảm nhận – gặp đứt gãy địa chất. Dạng thay đổi địa chất này khiến kết cấu đá trong lòng núi không giữ được trạng thái nguyên sinh nguyên vẹn mà dập vỡ, nứt nẻ với độ bền cơ học rất thấp.

Thi công hầm VH3A đoạn qua đứt gãy địa chất, với cấu trúc đá bị nứt vỡ, xáo trộn mạnh, pha lẫn rất nhiều bùn đất. Trong ảnh: Máy khoan đang đang thực hiện dựng vì, gia cố qua khu vực địa chất yếu trong hầm VH3A, thời điểm tháng 6/2026

Thực tế này khiến nhà thầu Tổng công ty Xây dựng Lũng Lô phải thay đổi phương pháp thi công từ khoan đại trà sang vừa đào vừa dựng vì (khung thép) và phun bê tông gia cố vòm hầm từng mét một. Tốc độ đào hầm từ chỗ đạt trung bình 130m/tháng, vượt đến 40% kế hoạch, nay chỉ đạt 140m trong 6 tháng.

Theo thông tin từ Ban Quản lý dự án Điện 3 (EVNPMB3), đến nay phần địa chất xấu đã có tiến triển, đá dần bớt vụn hơn. Nhà thầu đang tiếp tục bám sát các phương pháp thăm dò để có được kết luận chính xác, đảm bảo phương án xử lý phù hợp với từng tính chất và kết cấu đá gặp trong lúc thi công.

“Điểm sáng” trên công trường

Nhờ bố trí nhân lực, thiết bị đầy đủ và tổ chức thi công khoa học, một số hạng mục chính đã vượt kế hoạch. Trong đó, hạng mục nhà máy ngầm do Tổng công ty Sông Đà đảm nhận đạt khối lượng đào, gia cố đạt tương đương 115% kế hoạch quý III; hầm xả (đoạn 2) do Sông Đà và Công ty Cổ phần Xây dựng 47 (C47) thi công tương đương 386% kế hoạch quý III.

Hoạt động thi công bên trong gian máy (nhà máy ngầm)

Theo đại diện C47, dự án này là một trong những công trình ngầm phức tạp nhất mà đơn vị từng triển khai. Toàn bộ hệ thống nhà máy và đường hầm nằm sâu dưới lòng đất đến 500m. Kích thước hầm lớn, phải chia thành hai tầng đào, khiến số chu kỳ thi công (khoan - nổ mìn - bốc xúc - gia cố) tăng gần gấp đôi. Không gian thi công chật hẹp cũng tạo thêm áp lực do hầm xả nằm gần các hạng mục ngầm do nhà thầu khác đảm nhận. Vì vậy, công tác nổ mìn phải được phối hợp chặt chẽ để tránh chồng chéo trong di chuyển thiết bị và bảo đảm khoảng cách an toàn.

Để đáp ứng yêu cầu thi công trong điều kiện phức tạp, các nhà thầu chú trọng chuẩn bị nhân lực, thiết bị và lập kế hoạch bài bản. Cụ thể, bên cạnh việc tổ chức thi công 3 ca liên tục mỗi ngày, xe, máy, thiết bị và phụ tùng được bố trí đồng bộ, đáp ứng phương pháp thi công gối đầu theo từng chu kỳ và kịp thời thay thế khi xảy ra hỏng hóc. Riêng Sông Đà có xưởng sửa chữa tại chỗ, giúp bảo dưỡng, cân chỉnh thiết bị ngay tại công trường, giảm thời gian chờ vận chuyển thiết bị đi sửa chữa. Nhờ đó, các nhà thầu duy trì cường độ thi công, hạn chế thời gian chờ máy, chờ người.

Một “điểm cộng” lớn khác là tổ đội thi công của các nhà thầu này đều có tay nghề vững vàng, được đào tạo thường xuyên và luân phiên hợp lý để giữ năng suất và chất lượng ổn định.

Sông Đà và C47 còn linh hoạt điều chỉnh biện pháp thi công theo điều kiện địa chất thực tế. Đại diện Sông Đà cho biết, sau mỗi chu kỳ khoan nổ, nhà thầu đo vẽ lại gương hầm (mặt đào hầm) để kiểm tra vị trí, hướng tuyến theo thiết kế, đồng thời đánh giá địa chất và điều chỉnh phương pháp khoan nổ khi cần thiết. Việc sử dụng thiết bị toàn đạc điện tử hỗ trợ công tác định vị hướng đào chuẩn xác. Cùng đó, các thí nghiệm nổ thử được thực hiện chính xác, giúp gương hầm sau nổ đảm bảo hình dạng, hạn chế thời gian và khối lượng phải xử lý bề mặt hoặc phun bù bê tông, góp phần đẩy nhanh tốc độ đào và gia cố tại các hầm.

Các kỹ sư C47 thực hiện trắc địa bằng máy toàn đạc điện tử bên trong khu vực thi công hầm xả đoạn 2

Theo thông tin từ EVNPMB3, nhờ tổ chức thi công linh hoạt và phối hợp đồng bộ, tiến độ tổng thể vẫn đáp ứng kế hoạch sau hơn 20 tháng triển khai thi công. Cụ thể, Liên danh nhà thầu đã hoàn thành đào, gia cố 3 tuyến hầm và 2 ngách thi công; đang triển khai thi công đào, gia cố 7 tuyến hầm và nhà máy. Tổng khối lượng đào và gia cố hầm lũy kế được 7.160/17.000md (mét dài), đạt 42% tổng khối lượng hợp đồng; đào và gia cố nhà máy ngầm đạt khối lượng lũy kế 87.835/ 214.247m3, tương đương 41%.

Quý IV - giai đoạn nước rút của cả năm 2026, EVNPMB3 và các nhà thầu xác định kết quả của quý này có vai trò đặt biệt quan trọng, quyết định đến việc hoàn thành cam kết giao ước thi đua năm 2026, đồng thời tạo cơ sở triển khai công việc trong năm tới.

Ông Cao Thanh Tuấn – Phó Tổng giám đốc C47 khẳng định: “Mục tiêu kiên quyết của chúng tôi là hoàn thành đạt và vượt 100% kế hoạch quý IV và cả năm 2026, đưa toàn bộ các hạng mục ngầm được giao về đích an toàn, đúng tiến độ năm 2026 và làm tiền đề cho các năm tiếp theo”.