Trong giai đoạn 2021-2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã thực hiện những bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp và hiện đại hóa quản trị doanh nghiệp, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển bền vững. Bước sang nhiệm kỳ 2025-2030, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ EVN lần thứ IV đã xác định "Quản trị doanh nghiệp minh bạch, tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả" là một trong ba khâu đột phá chiến lược, nhằm xây dựng EVN thành Tập đoàn kinh tế nhà nước mạnh, giữ vai trò trụ cột đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Với tầm nhìn trở thành doanh nghiệp số toàn diện vào năm 2030 và vươn tầm vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, EVN xác định nguồn nhân lực chính là "tài sản quý giá nhất" và là yếu tố then chốt để thực hiện thành công các mục tiêu đột phá. Báo cáo chuyên đề số 13 sẽ đánh giá toàn diện nguồn nhân lực (NNL) của EVN giai đoạn vừa qua và định hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của EVN trong giai đoạn tới.

I. Đánh giá kết quả nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của EVN giai đoạn 2021-2025

1. Tổng quan về cơ cấu nhân sự và năng suất lao động

Tại thời điểm cuối tháng 4.2026, EVN có 96.396 lao động. Tổng số lượng lao động của Tập đoàn có xu hướng giảm dần qua các năm mặc dù quy mô và sản lượng điện sản xuất và kinh doanh ngày càng tăng. Năng suất lao động tính theo sản lượng điện thương phẩm/người lao động trong giai đoạn 2021 - 2025 tăng trưởng ổn định ở mức 6,8%/năm, tuy chưa đạt mục tiêu tăng trưởng 8%/năm và sản lượng điện thương phẩm trên đầu người 3,7 triệu kWh như Nghị quyết Đại hội III đã đề ra, nhưng NSLĐ luôn tăng cao hơn tốc độ tăng trưởng phụ tải.

-  Tỷ lệ trình độ học vấn cao ngày càng tăng, với số lượng có trình độ đại học trở lên vào tháng 4/2026 đã đạt 57,5% tổng số lao động, tăng hơn so với năm 2021 là 56,6%. Xu hướng này phù hợp với đặc thù yêu cầu làm việc trong môi trường công nghệ kỹ thuật cao của Tập đoàn. Trong đó nhóm CBQL có trình độ đại học trở lên chiếm hơn 99%.

- Cơ cấu về độ tuổi đã có xu hướng già hóa rõ rệt với độ tuổi bình quân là 42, số lượng người dưới 40 tuổi đến nay chỉ chiếm 33,7%. Nhân sự già hóa là một trong những rào cản cho đổi mới sáng tạo và tăng năng suất lao động. Mặc dù vậy, đây là thời gian quan trọng để khai thác, lưu trữ các kiến thức có được của thế hệ nhân sự có độ tuổi từ 40-60 tuổi. Theo số liệu thống kê trong giai đoạn 2021-2025, các nhóm nhân sự có kinh nghiệm lâu năm đã chiếm tỷ lệ rất cao (hơn khoảng 50%) trong lực lượng lao động (xem Bảng 2 dưới đây):

2. Công tác đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Trong giai đoạn 2021-2025, đối mặt đại dịch Covid-19 và khó khăn về tài chính, công tác ĐTPTNNL vẫn được duy trì tổ chức một cách hệ thống, chuyển đổi linh hoạt sang các nền tảng số để CBCNV, đặc biệt CNV sản xuất trực tiếp được đào tạo thường xuyên, đáp ứng yêu cầu công việc. Tổng số lượt đào tạo tập trung trong toàn Tập đoàn đạt 2.232.576 lượt người, tổng số lượt học E-learning đạt 8.071.645 lượt (gấp gần 4 lần đào tạo tập trung), 1.427 bài giảng E-learning được xây dựng mới và 19.768 cuộc thi (chủ yếu là sát hạch nghề, thi lý thuyết nâng, giữ bậc) được tổ chức trên E-learning.

Nhờ áp dụng chuyển đổi số trong đào tạo nên số lượt học chung tăng so với giai đoạn trước. Tuy nhiên, chi phí đào tạo tập trung trung bình giai đoạn 2021-2025 giảm xuống còn 0,79 triệu đồng/lượt đào tạo so với giai đoạn 2016-2020 là 0,81 triệu đồng/lượt.

Mặc dù gặp nhiều hạn chế trong cả giai đoạn nhưng EVN và các đơn vị đã tập trung triển khai nhiều chương trình đào tạo phục vụ những định hướng lớn như sau:

* Chuyển đổi số: EVN đã ban hành Quyết định về Kế hoạch đào tạo chuyển đổi số giai đoạn 2023-2025 trong Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam kèm theo Quyết định số 04/QĐ-HĐTV ngày 10/01/2023. Thực hiện Kế hoạch này, trong giai đoạn 2021-2025, số lượt đào tạo về công nghệ thông tin và các hoạt động chuyển đổi số đạt 119.464 lượt học, chiếm hơn 5% tổng số lượt đào tạo, trong đó riêng Tập đoàn đã tổ chức 59 lớp với 1.763 lượt đào tạo. Tuy nhiên, các chương trình đào tạo chủ yếu tập trung cho nhóm CNTT, còn ít các chương trình đào tạo về kỹ năng số cho đa số người lao động. Với sự phát triển nhanh chóng của AI, việc triệt để xây dựng văn hóa số và kỹ năng số, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong công việc của mặt bằng chung CBCNV vẫn còn hạn chế, đặc biệt với đội ngũ CNV làm việc ở vùng sâu, vùng xa.

+ Chuyển dịch năng lượng: EVN và các đơn vị đã tổ chức nhiều chương trình đào tạo về năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, BESS, sự tham gia của năng lượng tái tạo vào hệ thống điện... trong đó mời chuyên gia các nước phát triển năng lượng tái tạo như Anh, Đức, Australia... chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo cho cán bộ của EVN. Nhờ đó, khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng lên rất nhanh trong 3 năm đầu giai đoạn này (đến nay đã đạt gần 30% tổng công suất đặt của hệ thống) hệ thống điện vẫn được vận hành ổn định và tin cậy.

a. Hệ thống quy chế nội bộ (QCNB) được rà soát, sửa đổi theo hướng tinh gọn, tăng phân cấp phân quyền và ứng dụng chuyển đổi số.

rong năm 2025, EVN đã sửa đổi, ban hành Quy định đào tạo phát triển nguồn nhân lực kèm theo Quyết định số 720/QĐ-EVN ngày 01/6/2025 trong đó gộp 05 quy định vào 01. Quy định 720 thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý công tác đào tạo của EVN theo hướng:

• Tăng cường phân cấp, phân quyền cho các Tổng công ty, qua đó nâng cao tính chủ động, linh hoạt trong tổ chức đào tạo, đặc biệt là đào tạo cán bộ quản lý và đào tạo theo vị trí chức danh. Tập đoàn chỉ ban hành chương trình khung đào tạo CBQL, tổ chức đào tạo cán bộ thuộc diện EVN quản lý; quản lý chuyên gia và giảng viên nội bộ cấp EVN; ban hành chương trình khung đào tạo các vị trí chức danh điều hành, vận hành hệ thống điện quan trọng và hệ thống thông tin của EVN.
• Quy định 720 ngắn gọn hơn (chỉ còn 28 trang), lược bỏ các quy định đã có tại các văn bản của nhà nước, quy định khác trong EVN và các nội dung hướng dẫn quy trình, do quy trình đã được ban hành riêng và tích hợp vào HRMS 3.0.

b.Thường xuyên cập nhật kiến thức quản trị hiện đại cho đội ngũ quản lý các cấp trong toàn Tập đoàn

Năm 2021, EVN đã ban hành Khung chương trình đào tạo CBQL các cấp, sửa đổi theo chương trình khung đào tạo quản trị doanh nghiệp hiện đại, phù hợp xu thế phát triển chung và trong giai đoạn thế giới có nhiều biến động. EVN đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên khi mời được nhiều giảng viên trong và ngoài nước là những chuyên gia, diễn giả có trình độ cao, kinh nghiệm thực tiễn phong phú và ở vị trí đồng cấp với các CBQL cấp 1, 2, 3 của EVN trực tiếp tham gia chia sẻ, trao đổi. Các đối tác đào tạo được lựa chọn trên cơ sở các tiêu chí khắt khe hơn, bảo đảm uy tín, năng lực chuyên môn và khả năng cập nhật các phương pháp quản trị hiện đại. Bên cạnh đó, EVN thường xuyên theo dõi, giám sát chặt chẽ chất lượng đào tạo tại các trường Cao đẳng Điện lực thuộc các Tổng công ty, nhằm bảo đảm nội dung và chương trình đào tạo theo kịp xu hướng phát triển mới trong các lĩnh vực quản trị, kỹ thuật và chuyển đổi số.

Trong giai đoạn này, hàng năm EVN đã tổ chức các hội thảo chuyên đề hoặc đào tạo chủ yếu cho CBQL quy hoạch cấp 1 [1]; tổ chức 06 lớp CBQL cấp 2 cho 89 lượt người và 14 lớp CBQL cấp 3 cho 405 lượt người. Các Tổng công ty đã tổ chức đào tạo 7.351 lượt CBQL các cấp của Tổng công ty.

c. Liên tục đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao, xây dựng các nhóm chuyên gia trong EVN và các đơn vị

Việc xây dựng các thế hệ nhân sự chất lượng cao, có kiến thức và kỹ năng chuyên sâu, hướng đến đạt các chuẩn mực quốc tế đã được EVN quan tâm từ nhiều năm trước, đảm bảo tính bền vững thông qua việc xây dựng hệ thống kế thừa liên tục giữa các thế hệ.

- Giai đoạn 2001-2015, EVN đã cử 65 kỹ sư tài năng (KSTN) đi đào tạo các chuyên ngành về kỹ thuật điện, điện - điện tử, điện hạt nhân tại các nước phát triển trên thế giới và ký cam kết với 248 sinh viên điện hạt nhân do Bộ GD&ĐT chọn cử đi học tại Nga. Đến nay, các KSTN đã bắt đầu nắm giữ các vị trí quản lý, chuyên gia quan trọng tại EVN và các đơn vị [2].

- Giai đoạn 2021-2025 số lượng CBCNV EVN cử  đi học sau đại học tại nước ngoài rất ít, chỉ có 07 người, trong đó 03 người học kỹ thuật. Nhóm cán bộ được cử đi học sau đại học nước ngoài những giai đoạn trước hiện nay đang nắm giữ nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng [3].

- Thực hiện Đề án đào tạo chuyên gia của EVN từ năm 2018, trong giai đoạn 2021-2025, EVN tiếp tục các chương trình đào tạo cho hơn 350 ứng viên chuyên gia trong 5 lĩnh vực chủ chốt [4] gồm Tự động hóa, Nhiệt điện, Thí nghiệm điện, Tư vấn xây dựng điện và Quản lý dự án. Các chương trình đào tạo được tổ chức liên tục theo các cấp độ:

+ Củng cố hệ thống kiến thức nền tảng và lý thuyết nâng cao mời các giáo sư, tiến sỹ từ các trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu tại Việt Nam;

+ Trao đổi, học tập kinh nghiệm giữa các nhóm chuyên gia với nhau;

+ Học tập, tham gia các chương trình hội thảo, hội nghị, trao đổi chuyên gia tại nước ngoài [5], yêu cầu có bài trình bày và báo cáo sau đào tạo của các ứng viên chuyên gia được cử tham gia.

EVN đã ban hành Quy định công nhận chức danh và quản lý chuyên gia kèm theo Quyết định số 1462/QĐ-EVN ngày 28/11/2018, xây dựng mức lương chuyên gia cấp Tập đoàn tương đương chuyên viên cao cấp tại Quyết định số 234/QĐ-EVN ngày 24/8/2018.

Các ứng viên chuyên gia tại các đơn vị là lực lượng chính tham gia vào các chương trình đào tạo chuyên gia cấp EVN, cấp Tổng công ty và biên soạn, góp ý các văn bản quy phạm pháp luật, quy định, quy trình trong EVN, đơn vị và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật.

d. Đội ngũ lao động trực tiếp tại các đơn vị được đào tạo thường xuyên, liên tục, ứng dụng mạnh mẽ hệ thống E-learning

Lực lượng lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số CBCNV và là lực lượng chính góp phần tạo ra hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Trong giai đoạn vừa qua, các đơn vị đã triệt để sử dụng hệ thống E-learning để tổ chức các cuộc thi lý thuyết TNB, TGB, KTSHN, ATĐ, ATVSLĐ... đảm bảo 100% CNV trực tiếp sản xuất được sát hạch, đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, đủ năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao. Do đó, trong giai đoạn Covid-19, các hoạt động đào tạo thường xuyên, phổ biến quy trình nghiệp vụ mới không bị gián đoạn. Hệ thống E-learning cho phép người học truy cập và học hỏi mọi lúc mọi nơi, không giới hạn số lần học. Điển hình là quá trình phổ biến về nhận thức chuyển đổi số, an toàn thông tin, quy trình kinh doanh mới, cách sử dụng các phần mềm dùng chung trong quá trình chuyển đổi số... đã được triển khai trên toàn EVN trong khoảng thời gian ngắn, được lặp lại nhiều lần với chi phí gần như bằng 0.

e. Tập trung nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo chuẩn bị sản xuất cho các công trình trọng điểm nguồn điện và lưới điện

Từ năm 2021, EVN đã hoàn thành xây dựng, ban hành bộ tài liệu Hướng dẫn xây dựng chương trình đào tạo chuẩn bị sản xuất cho các chức danh vận hành nhà máy nhiệt điện than, nhà máy thủy điện, nhà máy nhiệt điện tuabin khí chu trình hỗn hợp, nhà máy điện mặt trời, đường dây và trạm biến áp từ cấp điện áp 110 kV - 500 kV; xây dựng kế hoạch và tổ chức tuyển dụng, đào tạo nhân sự CBSX dự án NMNĐ Quảng Trạch I; thẩm tra, trình duyệt và thẩm tra kế hoạch đào tạo CBSX các công trình Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng, Nhà máy Thủy điện Ialy mở rộng; các dự án đường dây và trạm biến áp Nậm Mô-Tương Dương, 500kV Lào Cai, các dự án CNTT...

Luôn có đào tạo dự phòng các vị trí quan trọng. Điều này đặc biệt phù hợp với chuẩn bị sản xuất cho các nhà máy điện truyền thống và cho chính các nhà máy đang hoạt động do thời gian đào tạo một vị trí chủ chốt trong nhà máy rất dài. Các vị trí chủ chốt phải yêu cầu sát hạch và cấp chứng chỉ nhưng nhà máy có thể tăng cường đào tạo kèm cặp trước, tương tự như quy hoạch cán bộ kế cận.

Năm 2025, cùng với chủ trương tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận và Tập đoàn được Chính phủ giao làm chủ đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1, EVN đã kịp thời triển khai các nhiệm vụ:

• Báo cáo Thủ tướng Chính phủ Kế hoạch đào tạo nhân lực cho Dự án ĐHN Ninh Thuận 1 kèm theo văn bản số 1463/EVN-TCNS ngày 07/3/2025;
• Trình HĐTV Dự án đào tạo nguồn nhân lực cho Dự án ĐHN Ninh Thuận 1 kèm theo các Tờ trình số 1693/TTr-EVN ngày 18/3/2025, số 7015/TTr-EVN ngày 03/11/2025 về việc phê duyệt Kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
• Tích cực phối hợp với Bộ GD&ĐT trong quá trình xây dựng, ban hành và triển khai Đề án “Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2034” kèm theo Quyết định số 1012/QĐ-TTg ngày 26/5/2025.

f. Bắt đầu quá trình xây dựng hệ thống quản trị tri thức trong EVN

Như đã đề cập ở trên, với đặc điểm cơ cấu nhân lực già, số lượng người nhiều kinh nghiệm nhưng sắp đến tuổi về hưu chiếm đa số nên cần chuẩn bị tốt cho khoảng thời gian chuyển giao giữa các thế hệ. Hơn nữa, đối với doanh nghiệp, tài sản tri thức của các chuyên gia cũng cần được coi là một tài sản cần được lưu giữ, quản lý và khai thác. Từ năm 2021, EVN đã triển khai xây dựng hệ thống quản trị tri thức bao gồm:

•  Xây dựng lực lượng giảng viên nội bộ trong EVN: Quy định đào tạo PTNNL của EVN năm 2021 đã đưa ra các yêu cầu chuẩn hóa đối với nhóm giảng viên nội bộ và yêu cầu chỉ những người đạt chuẩn (bao gồm CBQL và chuyên gia các cấp) mới được tham gia biên soạn chương trình, giáo trình, câu hỏi sát hạch.
• Xây dựng hệ thống bài giảng, câu hỏi đạt chuẩn: các chuyên gia được yêu cầu xây dựng bài giảng và chương trình đào tạo theo lĩnh vực chuyên gia và được Ban TCNS lưu giữ, tổ chức đào tạo trong EVN; đối với các bài giảng, câu hỏi sát hạch EVN yêu cầu các đơn vị hàng năm phải rà soát bổ sung kinh nghiệm, khiếm khuyết thiết bị, lỗi thao tác gây ra sự cố... để từng bước nâng cao chất lượng đào tạo, tránh sự cố lặp lại và nâng cao hiệu quả vận hành, bảo dưỡng.

g. Các hoạt động hợp tác về đào tạo được triển khai mạnh mẽ, xây dựng quan hệ gắn kết với các tổ chức, cơ sở đào tạo có uy tín trong và ngoài nước

Trong giai đoạn vừa qua, EVN đã tích cực kết nối với các tổ chức nước ngoài như GIZ, Đại sứ quán Anh, Đại sứ quán Australia, trường Đại học Năng lượng Mát-xcơ-va, trường Đại học Kỹ thuật Novosibirsk của LB Nga, Đại sứ quán Ấn Độ, Đại sứ quán New Zealand để tìm kiếm các chương trình đào tạo hiện đại hỗ trợ nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, chuyên môn của EVN; tổ chức cho 02 đoàn cán bộ của EVN đi trao đổi học tập về công tác xây dựng Đảng (tại CSG) và công tác kiểm tra thanh tra (tại TNB và SP); tổ chức trao học bổng cho sinh viên xuất sắc 6 trường đại học lớn đã ký thỏa thuận tài trợ học bổng với EVN; tiếp tục là thành viên tích cực trong tổ chức HAPUA, đặc biệt là Nhóm công tác số 5 về Nguồn nhân lực đã tổ chức nhiều chương trình đào tạo tại các quốc gia Đông Nam Á và EVN đã cử cán bộ tham gia 06 chương trình.

3. Các công tác quản trị nguồn nhân lực khác hướng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của EVN

Trong các giai đoạn vừa qua, ngoài các hoạt động đào tạo phát triển nguồn nhân lực, EVN luôn quan tâm, chú trọng thực hiện các các giải pháp để quản lý, sử dụng lao động hiệu quả, hợp lý, nâng cao chất lượng lao động để hướng tới mục tiêu tăng NSLĐ và hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

a. Thường xuyên sắp xếp tinh gọn, hợp lý hoá mô hình tổ chức sản xuất phù hợp với quá trình áp dụng tiến bộ công nghệ:

Cùng với việc đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu KHCN và CĐS trong mọi hoạt động, EVN đã sắp xếp, điều chỉnh, tinh gọn mô hình tổ chức các đơn vị trong EVN cho phù hợp như: kết thúc hoạt động các Công ty lưới điện cao thế miền, chuyển việc điều khiển xa các TBA 110kV về phòng điều độ thuộc các CTĐL tỉnh, hình thành các tổ thao tác lưu động khi chuyển các TBA 110kV, 220kV chuyển sang không người trực; giảm số lượng các phòng, phân xưởng vận hành, phân xưởng sửa chữa tại các NMĐ của EVN và NMĐ của các EVNGENCO; các dự án NMTĐ mở rộng sau khi hoàn thành do phân xưởng vận hành của nhà máy hiện hữu đảm nhận công tác vận hành, không hình thành tổ chức mới;….

Lao động tiết kiệm từ việc áp dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số đã được EVN đào tạo lại, bố trí sắp xếp thực hiện các công việc tăng thêm do tăng trưởng khách hàng và các công trình điện mới đưa vào vận hành hàng năm. Cùng với các giải pháp về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và tiết kiệm lao động khác, tổng số lao động của EVN đã giảm trên 10% trong giai đoạn 2013-2024 trong bối cảnh quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh của EVN tăng trưởng liên tục.

Năm 2025, EVN tiếp tục hoàn thành sắp xếp, tinh gọn bộ máy giúp việc Công ty mẹ - EVN và các đơn vị theo Nghị quyết 18. Theo đó: (i) Công ty mẹ-EVN: giảm 05 Ban chức năng (tỷ lệ giảm 24%), kết thúc hoạt động của 02 đơn vị hạch toán phụ thuộc EVNCTI và EVNPSC; (ii) các Tổng công ty Điện lực (TCTĐL), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), các Tổng công ty Phát điện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo mô hình Tổng công ty 02 cấp; giảm các Ban/phòng chức năng; sáp nhập các CTĐL tỉnh/thành phố đồng bộ với việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh (giảm từ 61 còn 33 CTĐL tỉnh/thành phố, tỷ lệ giảm 46%); kết thúc hoạt động điện lực cấp huyện trong các TCTĐL miền (593 Điện lực) và tổ chức lại thành các Đội quản lý điện theo khu vực; tổ chức lại các CTĐL quận/huyện thuộc TCTĐL TP. Hà Nội (giảm từ 30 còn 12 CTĐL khu vực, tỷ lệ giảm 60%) và TCTĐL TP. Hồ Chí Minh (giảm từ 33 CTĐL/ĐL (trong đó 18 ĐL tiếp nhận từ 02 CTĐL Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu) còn 15 CTĐL khu vực, tỷ lệ giảm 54,5%) đồng bộ với kết thúc đơn vị hành chính cấp huyện; sắp xếp, cơ cấu lại các Truyền tải điện thành các Đội truyền tải điện thuộc các Công ty Truyền tải điện của EVNNPT; (iii) các công ty con khác và các đơn vị trực thuộc EVN đã sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm các phòng chuyên môn/phân xưởng hoặc tương đương. Số lượng cán bộ quản lý và lao động gián tiếp sau tinh giản đã giảm đi đáng kể (xem bảng 2).

b. Áp dụng các chính sách quản lý lao động hợp lý như: Thường xuyên rà soát, sửa đổi định mức lao động SXKD điện, định biên lao động trực tiếp sản xuất, lao động quản lý gián tiếp của các đơn vị phù hợp với yêu cầu nâng cao trình độ công nghệ, trình độ quản lý sản xuất; Kiểm soát chặt chẽ chỉ tiêu tuyển dụng lao động mới hàng năm của từng đơn vị gắn với chỉ tiêu năng suất lao động; Tăng cường sử dụng lao động thuê ngoài cho các công việc phụ trợ, giản đơn và khuyến khích lao động dôi dư nghỉ hưu trước tuổi.

-   Chế tài hạn chế việc tuyển dụng nhân sự kém chất lượng: EVN ban hành Quy chế về công tác lao động tiền lương trong Tập đoàn Điện lực Quốc gia Việt Nam (theo Quyết định số 135/QĐ-HĐTV ngày 31/10/2021), theo đó: "Người lao động khi có nguyện vọng vào làm việc cho các đơn vị đều phải thông qua thi tuyển; EVN nghiêm cấm tuyển dụng lao động trái ngành, trái nghề, lao động chưa qua học nghề, đào tạo nghề”. Tại cơ quan EVN luôn có sự tham gia của lãnh đạo (Tổng giám đốc hoặc Phó Tổng giám đốc) trực tiếp trong Hội đồng tuyển dụng và giám sát quá trình tuyển dụng. 

- Tăng cường phân cấp để các đơn vị linh hoạt trong việc trả lương, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

c. Xây dựng phong trào và văn hóa học tập, đổi mới sáng tạo

EVN chú trọng xây dựng cơ chế khuyến khích học tập, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Phong trào “Học tập chủ động trong toàn EVN, xây dựng EVN trở thành tổ chức học tập” được triển khai sâu rộng, gắn với mục tiêu chuyển đổi số và xây dựng doanh nghiệp số có văn hóa mạnh. Cùng với phong trào “10 nghìn sáng kiến”, các hoạt động nghiên cứu khoa học, công nhận sáng kiến, tôn vinh thợ giỏi và biểu dương người lao động tiêu biểu đã góp phần tạo môi trường làm việc đề cao tri thức, kỹ năng, sáng tạo và tinh thần cống hiến. Trong năm 2025, EVN tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng AI, dữ liệu lớn và công nghệ mới trong hoạt động sản xuất kinh doanh; được công nhận đạt mức độ chuyển đổi số mức 4 và ước tiết kiệm trên 3.000 tỷ đồng mỗi năm, qua đó tạo thêm cơ sở để hoàn thiện chính sách khuyến khích gắn với học tập, sáng tạo và hiệu quả công việc.

Nhìn chung, việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ tại EVN trong thời gian qua đã góp phần quan trọng trong việc khơi dậy tinh thần trách nhiệm, động lực học tập, năng lực đổi mới sáng tạo và ý thức cống hiến của đội ngũ cán bộ, công nhân viên; đồng thời tạo nền tảng để Tập đoàn nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng hoàn thành các nhiệm vụ chính trị, sản xuất kinh doanh trong giai đoạn mới.

II. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của Tập đoàn giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2035

1. Những định hướng của Đảng và Chính phủ về nguồn nhân lực trong giai đoạn tới.

a) Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đề ra một trong số các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm liên quan đến nhân lực của doanh nghiệp như sau:

- Phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia

- Tăng cường đầu tư, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Có cơ chế, chính sách hấp dẫn về tín dụng, học bổng và học phí để thu hút học sinh, sinh viên giỏi theo học các lĩnh vực toán học, vật lý, sinh học, hoá học, kỹ thuật và công nghệ then chốt, nhất là ở các trình độ sau đại học. Xây dựng và triển khai các chương trình đào tạo tài năng trên các lĩnh vực. 

- Ban hành cơ chế đặc thù thu hút người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài có trình độ cao về Việt Nam làm việc, sinh sống. Có cơ chế đặc biệt về nhập quốc tịch, sở hữu nhà, đất, thu nhập, môi trường làm việc nhằm thu hút, trọng dụng, giữ chân các nhà khoa học đầu ngành, các chuyên gia, các "tổng công trình sư" trong và ngoài nước có khả năng tổ chức, điều hành, chỉ huy, triển khai các nhiệm vụ trọng điểm quốc gia về khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo và đào tạo nguồn nhân lực. Xây dựng, kết nối và phát triển mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế.

- Xây dựng một số trường, trung tâm đào tạo tiên tiến chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo. Có cơ chế đặc thù về hợp tác công tư trong đào tạo nhân lực công nghệ số. Xây dựng nền tảng giáo dục, đào tạo trực tuyến, mô hình giáo dục đại học số, nâng cao năng lực số trong xã hội.

- Phát triển đội ngũ giảng viên, các nhà khoa học đủ năng lực, trình độ đáp ứng việc giảng dạy lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ chip bán dẫn, vi mạch, kỹ thuật và công nghệ then chốt; đẩy mạnh hợp tác với các đại học uy tín của nước ngoài; đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, hiện đại hoá phương thức đào tạo và ứng dụng công nghệ tiên tiến, nhất là trí tuệ nhân tạo.

b) Nghị quyết số 79-NQ/TW, ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã đề ra một trong số các nhiệm vụ, giải pháp là các doanh nghiệp nhà nước cần phải:

“Xây dựng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ lãnh đạo, quản lý, chuyên gia trong các cơ quan, tổ chức kinh tế nhà nước, bảo đảm thu nhập tương xứng, phù hợp với thị trường lao động. Có chính sách hiệu quả nhằm thu hút và trọng dụng nhân tài gắn với tiêu chuẩn năng lực, đạo đức nghề nghiệp, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.”

2. Định hướng phát triển của Tập đoàn giai đoạn 2026-2030.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Tập đoàn Điện lực Việt Nam lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra định hướng phát triển của Tập đoàn giai đoạn 2026-2030, tóm tắt các nội dung liên quan như sau:

Mục tiêu cụ thể:

(i) Xây dựng Tập đoàn Điện lực Việt Nam trở thành Tập đoàn kinh tế mạnh, có nền quản trị hiện đại, sản xuất kinh doanh có hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước.

(ii) Giữ vững vai trò trụ cột đảm bảo an ninh cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia. Thực hiện các công trình lớn, mang tính xoay chuyển đối với ngành năng lượng của đất nước. Thực hiện chuyển đổi xanh, bền vững.

(iii) Trở thành Tập đoàn có công nghệ hiện đại, chuyển đổi số toàn diện, cung cấp dịch vụ điện cho khách hàng với chất lượng ngày càng cao, lấy sự hài lòng của khách hàng làm trọng tâm.

(iv) Các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật, độ tin cậy cung cấp điện, chỉ số tiếp cận điện năng nằm trong tốp 3 ASEAN.

Các giải pháp chủ yếu lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị:

(1) Lãnh đạo bảo đảm cung ứng điện an toàn, liên tục và ổn định cho nền kinh tế và đời sống nhân dân.

(2) Lãnh đạo tăng tốc đầu tư xây dựng nguồn điện và lưới điện truyền tải, phân phối đồng bộ.

(3) Quản trị doanh nghiệp minh bạch, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, tập trung hoàn thiện thể chế quản lý nội bộ, phân cấp, phân quyền tối đa, triệt để.

(4) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển.

(5) Đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

(6) Đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; triệt để tiết kiệm chi phí.

(7) Tiếp tục đổi mới công tác kinh doanh và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng.

Trong đó tập trung vào 03 khâu đột phá:

(1) Nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng; Quản trị doanh nghiệp minh bạch, tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

(2) Tăng tốc đầu tư xây dựng nguồn và lưới điện.

(3) Đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

1. Định hướng và giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của Đảng, Chính phủ và yêu cầu phát triển của EVN

a. Mục tiêu

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực chuyên môn, kỹ năng số và tư duy đổi mới, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, phát triển khoa học – công nghệ, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và nâng cao năng lực quản trị, sức cạnh tranh của Tập đoàn; trong đó chú trọng gắn đào tạo với thực tiễn, phát triển đội ngũ chuyên gia, cán bộ quản lý trong các lĩnh vực then chốt, góp phần xây dựng EVN trở thành tập đoàn kinh tế nhà nước mạnh, hiện đại, hội nhập khu vực và quốc tế.

b. Nhiệm vụ và giải pháp

(i) Phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực kỹ thuật và chuyên môn then chốt để xây dựng lực lượng chủ chốt có khả năng dẫn dắt và triển khai các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

- Đào tạo KSTN: trong giai đoạn 2025-2030 đào tạo được 20 KSTN tại nước ngoài các lĩnh vực chủ chốt của EVN như điện hạt nhân, năng lượng mới, hệ thống điện hiện đại, công nghệ thông tin…, tạo nguồn nhân sự trẻ để phát triển chuyên gia kỹ thuật giai đoạn tiếp theo.

- Tiếp tục triển khai các chương trình đào tạo sau đại học tại nước ngoài, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật, chuyên môn trọng yếu của EVN.

- Tổ chức đào tạo liên tục để nâng cao trình độ đội ngũ chuyên gia của EVN trong các lĩnh vực quản lý và kỹ thuật then chốt. Các lĩnh vực được lựa trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến như sau [6]:

Các Tổng công ty phát triển đội ngũ chuyên gia cấp Tổng công ty theo nhu cầu.

(ii) Nâng cao năng lực quản trị, lãnh đạo hướng đến các chuẩn mực quốc tế

Phát triển đội ngũ lãnh đạo, quản lý các cấp có năng lực quản trị hiện đại theo chuẩn mực OECD, tư duy chiến lược, đáp ứng yêu cầu quản trị doanh nghiệp trên nền tảng số và hội nhập khu vực, quốc tế.

• Xây dựng Khung chương trình đào tạo CBQL tiên tiến, hiện đại, đáp ứng chuẩn mực quản trị OECD.
• Hàng năm EVN tổ chức tối thiểu 01 chương trình đào tạo CBQL cấp 1,  01 lớp CBQL cấp 2 và 02 lớp CBQL cấp 3 thuộc diện EVN quản lý, tổ chức cho CBQL các cấp đi học tập kinh nghiệm tại các quốc gia trên thế giới; các Tổng công ty tổ chức đào tạo CBQL thường xuyên, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý đạt chuẩn, ngang tầm nhiệm vụ và hội nhập quốc tế.
• Xây dựng nhóm CBQL chiến lược có khả năng tham gia trực tiếp các chương trình đào tạo quốc tế.

(iii) Nâng cao năng lực của người lao động thông qua các chương trình đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất – kinh doanh và nhu cầu phát triển của Tập đoàn

Bảo đảm đào tạo theo hướng “học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn”, sát với yêu cầu vị trí việc làm, dự án trọng điểm và chiến lược sản xuất – kinh doanh của EVN.

• Tiếp tục chuẩn hóa các chương trình đào tạo CBSX, chuẩn bị nguồn nhân lực đầy đủ về số lượng và đáp ứng chất lượng cho các dự án trọng điểm, đặc biệt là dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
• Nâng cao chất lượng các chương trình đào tạo thường xuyên cho lực lượng lao động trực tiếp, nâng cao tính thực hành, thực tiễn. Xây dựng các chương trình đào tạo nâng cao, chuyên sâu phù hợp với định hướng chiến lược dài hạn của EVN, trong giai đoạn 2026-2030 tập trung vào nâng cao kỹ năng số, chuyển dịch năng lượng, nâng cao chất lượng vận hành, bảo dưỡng, dịch vụ khách hàng và đổi mới sáng tạo.

(iv) Tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị tri thức trong EVN, tích cực ứng dụng công nghệ số để tạo môi trường học tập thuận lợi nhất cho các cá nhân tự nâng cao năng lực, thúc đẩy văn hóa học tập chủ động, học tập suốt đời.

• Tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giảng viên nội bộ trong EVN, đảm bảo mọi lĩnh vực đều có giảng viên nội bộ đạt chuẩn; tiếp tục rà soát, nâng cao chất lượng tài liệu giảng dạy, câu hỏi và xây dựng chương trình khung đào tạo cho các vị trí chủ chốt về vận hành, sửa chữa và kinh doanh.
• Tăng cường yêu cầu ứng viên chuyên gia, chuyên gia các cấp xây dựng chương trình, giáo trình đào tạo và tích cực tham gia đào tạo ở các cấp.
• Tiếp tục hoàn thiện phần mềm E-learning 2.0 để tăng trải nghiệm tích cực của người dùng, thường xuyên rà soát và cập nhật bài giảng E-learning; xây dựng danh mục quản lý tài liệu học tập khoa học, dễ khai thác; xây dựng các kho bài giảng về kỹ năng số để phổ biến trong toàn EVN.
• Phối hợp với Công đoàn các cấp liên tục thúc đẩy phong trào học tập chủ động, học tập suốt đời, xây dựng thành công các hình mẫu văn hóa học tập, tổ chức học tập trong EVN.

(v) Tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế

Tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu trong nước để gắn đào tạo chuyên sâu với nghiên cứu phát triển; tiếp tục phát triển mạng lưới đối tác quốc tế hướng tới các chương trình đào tạo đạt chuẩn và hội nhập quốc tế.

(vi) Tiếp tục triển khai, đổi mới giải pháp quản trị nguồn nhân lực hiện đại khác để tạo điều kiện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới

• Tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng minh bạch, tinh gọn, hiệu năng và hiệu quả. Giảm bớt các tầng nấc trung gian, các ban chức năng có nhiệm vụ chồng chéo và thực hiện phân cấp, phân quyền tối đa gắn với kiểm tra giám sát. Bố trí, sắp xếp nhân lực phù hợp với cơ cấu tổ chức, vị trí việc làm mới; đồng thời tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ đối với cán bộ, người lao động khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức, bộ máy nhằm giữ chân nhân lực chất lượng cao, giúp người lao động yên tâm công tác ở vị trí việc làm mới.
• Thành lập Trung tâm R&D để thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tạo môi trường cho các kỹ sư tài năng, chuyên gia nghiên cứu và sáng tạo. Trung tâm R&D sẽ là một phần của hệ thống quản trị tri thức, nơi tập trung để tổng hợp, lưu trữ và quản lý các kết quả nghiên cứu khoa học và giải pháp công nghệ. Thay vì để tri thức bị phân tán tại các đơn vị thành viên, hệ thống quản trị mới sẽ giúp lan tỏa các sáng kiến và kết quả nghiên cứu hiệu quả hơn, đảm bảo tri thức được kế thừa và phát triển liên tục, từ đó hình thành một "tổ chức học tập" bền vững trong toàn EVN.
• Đẩy mạnh luân chuyển cán bộ: Thực hiện luân chuyển để đào tạo cán bộ trong quy hoạch, tập trung phát triển năng lực lãnh đạo thông qua việc giao trọng trách tại các dự án trọng điểm quốc gia hoặc các vị trí có tính thách thức cao.
• Tiếp tục các giải pháp quản lý lao động để nâng cao chất lượng đội ngũ: (i) Thực hiện cơ chế để giải quyết lao động dôi dư, lao động lớn tuổi hoặc sức khỏe yếu không đáp ứng yêu cầu để thay thế bằng lực lượng lao động trẻ, có trình độ chuyên môn cao và am hiểu công nghệ số. (ii) tiếp tục hoàn thiện chính sách trả lương, đãi ngộ, khen thưởng để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. (iii) ứng dụng các hình thức tuyển dụng hiện đại để đảm bảo thu hút được nhân sự trẻ, tài năng và đảm bảo chất lượng tuyển dụng.
• Xây dựng môi trường, văn hóa doanh nghiệp lành mạnh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học quản trị hiện đại vào quản trị doanh nghiệp.

[1] Năm 2021 Quản trị doanh nghiệp hiệu quả (mời nhóm giảng viên Singapore gồm chuyên gia chiến lược, chuyên gia tài chính, lãnh đạo và nguyên lãnh đạo Temasek, các ngân hàng). Năm 2023: Quản trị sự thay đổi trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng (phối hợp với GIZ mời các giảng viên của doanh nghiệp năng lượng Đức). Năm 2024: Lãnh đạo hiệu quả trong thời kỳ bất ổn (kết hợp lớp CBQL cấp 2, mời Giáo sư Chris Rowley, ĐH Kellog Mỹ); Năm 2025: Tọa đàm về Quản trị tập đoàn  trong thời kỳ chuyển đổi số và nhiều biến động (mời bà My Lan, Giám đốc Kinh doanh Khu vực ASEAN, Tổng Giám đốc Tập đoàn Sơn AkzoNobel Việt Nam, cựu Giám đốc GE Việt Nam).