Nhà máy Kalyon Karapınar nằm ở tỉnh Konya, phía nam Thổ Nhĩ Kỳ, có khoảng 3,5 triệu tấm năng lượng mặt trời trải rộng trên diện tích khoảng 20 triệu m², tương đương 2.600 sân bóng đá. Đây là nhà máy điện mặt trời lớn nhất châu Âu hiện nay, theo Euronews.

Nhà máy điện mặt trời Kalyon Karapınar, Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Bilgin)

Tòa nhà điều khiển trung tâm được thiết kể bởi xưởng kiến trúc Bilgin trụ sở ở Istanbul, có dạng khối hộp chữ nhật phủ các tấm kim loại bạc phản chiếu, bên trong là không gian sân vườn mở.

Những hình ảnh về cơ sở mang phong cách khoa học viễn tưởng này đã gây ấn tượng mạnh mẽ trên mạng xã hội, với một số ý kiến cho rằng nó có thể xuất hiện trong phim James Bond, trong khi người khác gọi đây là “kiệt tác”.

Dự án vận hành từ năm 2023, sản xuất gần 3 tỷ kWh điện mỗi năm, đủ cung cấp năng lượng sạch cho khoảng 2 triệu dân.

Tòa nhà điều khiển trung tâm phủ các tấm kim loại bạc của nhà máy điện mặt trời Kalyon Karapınar. (Ảnh: Bilgin)

Không chỉ sở hữu một trong những cơ sở điện mặt trời lớn nhất thế giới, Thổ Nhĩ Kỳ còn phát triển một trong những hệ thống dự án lưu trữ pin lớn nhất châu Âu.

Theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, quy mô lưu trữ pin của Thổ Nhĩ Kỳ đã vượt qua mọi quốc gia EU, theo báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember.

Từ năm 2022, nước này yêu cầu các dự án điện gió và mặt trời mới phải đi kèm dung lượng pin tương đương, qua đó tạo ra 221 GW đăng ký chỉ trong vài tháng, trong đó 33 GW đã được phê duyệt.

Trong khi đó, các thị trường lưu trữ lớn của EU như Đức và Italy đạt khoảng 12 - 13 GW.

Bên trong tòa nhà điều khiển trung tâm được thiết kế như một ốc đảo xanh mát mở ra bầu trời. (Ảnh: Bilgin)

"Bằng việc bắt buộc tích hợp hệ thống lưu trữ với nguồn năng lượng tái tạo, Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ nâng cao mục tiêu mà còn tạo ra tín hiệu đầu tư khổng lồ vượt trội so với các quốc gia châu Âu khác", tác giả báo cáo Ufuk Alparslan nhận định.

Ông cho biết thêm: "Nếu được triển khai đầy đủ, hệ thống lưu trữ pin của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành trụ cột cho một trung tâm năng lượng sạch mới của khu vực".

Báo cáo cũng ghi nhận năm 2025, điện gió và mặt trời chiếm 22% sản lượng điện của Thổ Nhĩ Kỳ, đưa nước này trở thành quốc gia dẫn đầu trong số 16 nước tại Trung Đông, Kavkaz và Trung Á. Đây cũng là quốc gia duy nhất trong khu vực có tỷ lệ này vượt 20%.

Kalyon Karapınar có khoảng 3,5 triệu tấm pin mặt trời trải rộng trên diện tích khoảng 20 triệu m². (Ảnh: Bilgin)

Dù đạt nhiều tiến bộ, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn xếp sau nhiều nước châu Âu, đứng thứ 15 về điện gió và 16 về tổng năng lượng tái tạo. Để đạt mục tiêu 120 GW vào năm 2035, nước này cần tăng gấp ba công suất hiện tại.

Theo Ember, than đá vẫn chiếm 34% sản lượng điện, trong đó hai phần ba phụ thuộc nhập khẩu. Dù chưa có nhà máy than mới trong ba năm qua, chính sách đảm bảo mua than nội địa từ năm 2025 có thể khiến sản lượng điện than tăng trở lại vào năm 2026.

Tuy nhiên, ông Alparslan cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ có cơ hội và tiềm năng dẫn đầu khu vực về năng lượng tái tạo: “Với việc đẩy nhanh các dự án lưu trữ và hiện đại hóa lưới điện, Thổ Nhĩ Kỳ có thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào than, tiến tới trở thành quốc gia tiên phong của toàn khu vực”.