Công trình xây dựng trung tâm dữ liệu Hyperion của Meta tại Mỹ. Ảnh: Meta

Theo thỏa thuận công bố ngày 27-3 với công ty điện lực Entergy, Meta sẽ tài trợ xây dựng thêm 7 nhà máy điện mới, bên cạnh 3 nhà máy đã được phê duyệt trước đó. Tổng công suất các nhà máy dự kiến đạt hơn 5.000 MW, tương đương khoảng 30% công suất lưới điện hiện tại của bang Louisiana.

Trung tâm dữ liệu Hyperion, với tổng vốn phát triển khoảng 27 tỷ USD, được xây dựng tại khu vực nông thôn Richland Parish, đông bắc Louisiana. Khi hoàn thành, đây sẽ là một trong những trung tâm hạ tầng phục vụ AI lớn nhất của Meta trên toàn cầu, vận hành liên tục để hỗ trợ các hệ thống trí tuệ nhân tạo thế hệ mới.

Không giống các dự án điện lực truyền thống, toàn bộ chi phí xây dựng hạ tầng điện phục vụ Hyperion sẽ do Meta chi trả. Theo Entergy, cơ chế này giúp tránh chuyển chi phí sang khách hàng sử dụng điện trong khu vực và có thể tiết kiệm gần 2 tỷ USD chi phí điện trong dài hạn cho cộng đồng địa phương.

Ngoài các nhà máy điện khí, dự án còn bao gồm kế hoạch đầu tư hệ thống truyền tải điện cao áp dài hàng trăm km, phát triển năng lượng tái tạo với công suất lên tới 2.500 MW và triển khai các hệ thống lưu trữ điện bằng pin nhằm đảm bảo nguồn điện ổn định cho trung tâm dữ liệu hoạt động 24-7.

Dự án Hyperion được kỳ vọng sẽ tạo ra hàng nghìn việc làm trong giai đoạn xây dựng và thúc đẩy hoạt động kinh tế tại Richland Parish - khu vực trước đây ít thu hút các dự án công nghệ quy mô lớn.

Tuy nhiên, quy mô năng lượng khổng lồ của dự án cũng làm dấy lên tranh luận về tác động môi trường. Một số chuyên gia cảnh báo việc phụ thuộc vào các nhà máy điện khí đốt có thể làm gia tăng lượng phát thải carbon, trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn đang chịu áp lực ngày càng lớn phải thực hiện các cam kết trung hòa khí thải.

Ngoài ra, các thỏa thuận cung cấp điện kéo dài 15–20 năm cũng khiến một số nhà phân tích lo ngại rằng nếu nhu cầu sử dụng điện của trung tâm dữ liệu giảm trong tương lai, chi phí hạ tầng có thể ảnh hưởng đến hệ thống điện khu vực.

Khoản đầu tư của Meta phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét trong ngành công nghệ toàn cầu: Các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) chủ động phát triển hạ tầng năng lượng riêng để phục vụ trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo.

Microsoft đã ký nhiều thỏa thuận mua điện dài hạn và nghiên cứu các nguồn năng lượng mới, bao gồm điện hạt nhân thế hệ tiếp theo, nhằm đảm bảo nguồn điện ổn định cho các trung tâm dữ liệu phục vụ AI.

Trong khi đó, Google tiếp tục mở rộng đầu tư vào điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng với mục tiêu vận hành hạ tầng dữ liệu bằng nguồn điện sạch liên tục.

Tương tự, Amazon thông qua nền tảng điện toán đám mây Amazon Web Services đã trở thành một trong những nhà đầu tư năng lượng tái tạo lớn nhất thế giới để phục vụ mạng lưới trung tâm dữ liệu toàn cầu.

Các chuyên gia nhận định khi nhu cầu tính toán cho AI tăng nhanh, việc chủ động kiểm soát nguồn điện không chỉ giúp các doanh nghiệp đảm bảo vận hành ổn định mà còn giảm rủi ro chi phí năng lượng và đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.