Chính phủ Malaysia vừa công bố kế hoạch tiến hành một nghiên cứu quy mô quốc gia để đánh giá khả năng phát triển điện hạt nhân dân sự. (Ảnh: AFP)

Ngày 2/8, Bộ Chuyển đổi Năng lượng và Biến đổi Nguồn nước (PETRA) thông báo khởi động nghiên cứu khả thi về việc đưa điện hạt nhân vào cơ cấu năng lượng. Đây là một phần trong Kế hoạch Malaysia lần thứ 13 (2026-2030), được Thủ tướng Anwar Ibrahim công bố hôm 31/7. Nghiên cứu nhằm xem xét liệu điện hạt nhân có thể trở thành một nguồn bổ sung lâu dài, vừa tăng cường an ninh năng lượng, vừa giúp đa dạng hóa nguồn cung và cải cách hệ thống điện quốc gia.

Dự án do MyPOWER Corporation - đơn vị trực thuộc PETRA - triển khai, dựa trên lộ trình theo khuyến nghị của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Nội dung nghiên cứu sẽ bao gồm nhiều khía cạnh: Khung pháp lý, hạ tầng kỹ thuật, đào tạo nhân lực và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Chính phủ khẳng định hiện chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào về công nghệ, công suất, hay thời điểm triển khai điện hạt nhân.

Trọng tâm: Những khu vực thiếu điện

Theo định hướng, nghiên cứu sẽ tập trung vào bán đảo Malaysia và bang Sabah - nơi đang gặp khó khăn về độ ổn định nguồn điện. Tại Sabah, hệ thống hiện phụ thuộc nhiều vào thủy điện và năng lượng mặt trời, nhưng cả hai đều bị giới hạn về công suất và đòi hỏi hệ thống pin lưu trữ lớn.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng PETRA, Datuk Seri Fadillah Yusof, cho biết: “Dù Malaysia có một số nguồn năng lượng địa phương như sinh khối và khí sinh học, nhưng chưa đủ để bảo đảm tự chủ năng lượng, đặc biệt ở Sabah. Vì vậy, điện hạt nhân đang được xem xét như một lựa chọn chiến lược để bổ sung nguồn điện ổn định và có khả năng cung cấp lâu dài”.

Rà soát khung pháp lý

Song song với việc phân tích kỹ thuật, Chính phủ Malaysia sẽ rà soát toàn diện hệ thống pháp luật hiện hành. Mục tiêu là xác định những điều chỉnh cần thiết để bảo đảm tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, an ninh và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Quá trình này sẽ dựa trên “Cách tiếp cận theo từng giai đoạn” (Milestones Approach) do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) khuyến nghị - vốn là khung tham chiếu cho các quốc gia đang xem xét chương trình hạt nhân.

Nghiên cứu cũng nhấn mạnh nhu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, không chỉ trong lĩnh vực công nghệ mà cả ở các mảng thanh tra, giám sát và quản lý. Bên cạnh đó, Bộ PETRA sẽ triển khai các hoạt động truyền thông và tham vấn cộng đồng, để nâng cao nhận thức và tạo sự chấp thuận của xã hội trước khả năng Malaysia phát triển điện hạt nhân trong tương lai.

Ở giai đoạn hiện tại, trọng tâm vẫn là phân tích kỹ lưỡng về khía cạnh kỹ thuật và pháp lý; Chính phủ chưa đưa ra bất kỳ cam kết nào về thời điểm, hay quy mô triển khai dự án điện hạt nhân.

Link gốc