Tiếng quạt gió... nó vẩn ù ù như một bản nhạc nền không bao giờ dứt trong  đầu tôi mỗi khi nghĩ về gian lò máy. Thực sự linh hồn của cả một nhà máy nhiệt điện  than, là nơi mà những "Lò trưởng" đang ngồi chăm chú vào màn hình máy tính vận  hành. 

Hình ảnh sinh hoạt đầu ca trực

Đôi khi tôi tự hỏi, có bao nhiêu người thực sự hiểu áp lực trước những màn  hình điều khiển ấy? Một vận hành viên Lò trưởng không chỉ là người vận hành thiết  bị, máy móc. Họ giống như một nhạc trưởng, nhưng thay vì điều khiển nhạc cụ, họ đang điều khiển một con quái vật khổng lồ đầy lửa, nước và hơi áp suất cao. Chỉ cần  một sai sót nhỏ trong lưu lượng gió, một sự cố từ máy nghiền than hay băng cào  thuyền xỉ... là cả một hệ thống hàng nghìn tỷ đồng có thể "đứng hình" ngay lập tức. 

Công việc của họ? Nói đơn giản thì là duy trì sự cháy ổn định. Nhưng thực  tế... nó phức tạp hơn nhiều. Họ phải theo dõi hàng trăm thông số: nhiệt độ khói thải,  áp suất buồng lửa, mực nước bao hơi... Mọi thứ phải nằm trong một biên độ cực hẹp.  Tôi từng thấy một đồng nghiệp Lò trưởng ngồi lặng người trước màn hình DCS khi  lò có dấu hiệu dao động áp suất. Cái sự im lặng đó không phải là bối rối, mà là sự tập trung cao độ để đưa ra quyết định trong tích tắc. Một lần xả an toàn, một lần  ngừng lò khẩn cấp... mỗi quyết định đều cân não vô cùng.

Hình ảnh lò trưởng, máy trưởng trong ca trực

Trong chuỗi giá trị của EVN, nếu nói dòng điện là huyết mạch, thì lò hơi chính  là trái tim. Trái tim không đập, hoặc đập lỗi nhịp, thì tuabin chẳng có hơi để quay,  máy phát chẳng có điện để hòa lưới. Vai trò của Lò trưởng nằm ở điểm đầu của quá  trình chuyển hóa năng lượng. Họ biến những tấn than đen sạm thành hơi nhiệt năng  mạnh mẽ. Hiệu suất của nhà máy, độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia phụ thuộc  rất lớn vào đôi bàn tay và khối óc của những người trực ca đêm hôm ấy... 

Nhưng thách thức ư? Có lẽ là sự cô đơn trong trách nhiệm. Môi trường làm  việc thì khắc nghiệt, tiếng ồn, nhiệt độ cao, bụi than... dù có thiết bị bảo hộ, cái nóng  của lò vẫn như thấm vào da thịt. Khó khăn nhất là khi lò gặp sự cố vào lúc nửa đêm,  khi nhà nhà, người người đang ngủ ngon trong ánh điện, thì họ phải đối mặt với nguy  cơ nổ ống, tắt lửa lò... Những lúc ấy, yêu cầu chuyên môn thôi là chưa đủ, mà cần  sự tư duy nhanh nhẹn và một bản lĩnh thép. 

Tôi luôn dành một sự trân trọng đặc biệt cho họ. Nhìn cách họ phối hợp với  anh em trực phụ, hay cách họ trao đổi qua bộ đàm với Trưởng ca... tôi thấy rõ sự gắn  kết giữa những con người luôn hướng về sự vận hành an toàn tổ máy. Đó không chỉ là công việc, đó là sự tin tưởng tuyệt đối vào nhau. Trong EVN, sự phối hợp giữa  các khâu từ nhiên liệu, vận hành lò, máy đến sửa chữa là một sợi dây xích không thể tách rời. 

Bài học mà tôi rút ra? Có lẽ là sự thấu hiểu. Mỗi số điện ngoài kia đều mang  theo mồ hôi và cả sự căng thẳng của những người vận hành. Chúng ta không chỉ sản  xuất điện, chúng ta đang giữ gìn sự ổn định cho dòng chảy cuộc sống. Sự thấu hiểu  giữa các bộ phận, từ điều khiển đến hiện trường, chính là chìa khóa để vượt qua mọi  thách thức. 

Nhà máy vẫn chạy... khói trắng vẫn bay... và những Lò trưởng vẫn lặng lẽ trực  chiến. Điện vẫn sáng, đơn giản vì họ chưa bao giờ cho phép mình lơi lỏng... dù chỉ một giây.