Vận hành các nhà máy thủy điện theo yêu cầu

Đợt 1 lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025 – 2026 được triển khai trong 5 ngày, từ 0 giờ ngày 16/1 đến 24 giờ ngày 20/1/2026. Đây là đợt lấy nước mở đầu cho vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm tại khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ.

Các hồ chứa thủy điện Hòa Bình, Tuyên Quang và Thác Bà đã tăng cường phát điện từ 12 giờ ngày 13/1/2026, việc phát điện được thực hiện theo phương thức điều độ của NSMO, gắn với yêu cầu xả nước phục vụ hạ du, tạo điều kiện thuận lợi cho các công trình thủy lợi vận hành lấy nước.

Theo báo cáo tổng kết của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong thời gian đợt 1 lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025 – 2026, điều kiện thời tiết khu vực Bắc Bộ nhìn chung thuận lợi; các hồ chứa thủy điện lớn trên lưu vực sông Hồng được huy động phát điện sớm trước thời điểm lấy nước khoảng 2–3 ngày để bổ sung nguồn nước cho hạ du.

Các công trình thủy lợi được đảm bảo nguồn điện nhằm phục vụ bơm nước gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026. Ảnh: Thành Trung

Trong toàn đợt, mực nước sông Hồng tại Trạm Thủy văn Hà Nội đạt trung bình 1,61 m, cao nhất 1,99 m. Tổng lượng nước xả từ các hồ chứa thủy điện khoảng 1,609 tỷ m³, cơ bản đáp ứng yêu cầu lấy nước của các công trình thủy lợi trong khu vực; thời gian duy trì mực nước từ 1,6 m trở lên đạt khoảng 50% tổng thời gian lấy nước.

Theo ông Nguyễn Quốc Trung – Phó Tổng giám đốc NSMO, trong đợt 1 lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025 – 2026, NSMO đã ban hành phương thức vận hành phù hợp, huy động các nhà máy thủy điện phát điện gắn với yêu cầu xả nước phục vụ hạ du, bảo đảm hài hòa giữa nhiệm vụ cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia. Trên cơ sở đó, các công ty thủy điện đã tổ chức vận hành linh hoạt các tổ máy, theo dõi chặt chẽ mực nước hồ, lưu lượng về hồ và nhu cầu xả nước, bảo đảm an toàn công trình và hiệu quả khai thác hồ chứa.

Đại diện lãnh đạo Công ty Thủy điện Hòa Bình chia sẻ, thực hiện phương thức điều độ của NSMO, đơn vị đã chủ động điều chỉnh công suất các tổ máy phù hợp, vừa bảo đảm nhiệm vụ phát điện, vừa đáp ứng yêu cầu xả nước theo kế hoạch trong suốt thời gian đợt 1 lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025 – 2026.

Bảo đảm điện cho trạm bơm, nâng cao hiệu quả lấy nước

Năm nay, tổng diện tích gieo cấy lúa vụ Đông Xuân 2025 – 2026 của 6 tỉnh, thành phố khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ phụ thuộc dòng chảy bổ sung từ các hồ chứa thủy điện là 479.046 ha, giảm 9.569 ha so với vụ trước. Quy mô sản xuất lớn, trải rộng trên nhiều địa phương đặt ra yêu cầu cao đối với việc bảo đảm nguồn điện ổn định cho hệ thống trạm bơm và trạm bơm dã chiến trong suốt thời gian lấy nước.

Trên cơ sở đó, song song với công tác điều độ vận hành các nhà máy thủy điện theo yêu cầu của NSMO, EVN đã chỉ đạo các tổng công ty điện lực xây dựng và triển khai phương án bảo đảm điện cho toàn bộ các trạm bơm phục vụ lấy nước. Theo đó, trong thời gian lấy nước của đợt 1, các đơn vị điện lực không cắt điện các đường dây, trạm biến áp cấp điện cho trạm bơm; bố trí lực lượng trực vận hành, sửa chữa 24/24 giờ, sẵn sàng xử lý nhanh các sự cố phát sinh.

Nhân viên Công ty Điện lực Hưng Yên kiểm tra điện tại trạm bơm Thống Nhất (tỉnh Hưng Yên). Ảnh: Thành Trung

Nhờ nguồn điện được EVN bảo đảm ổn định, công tác lấy nước tại các địa phương đạt kết quả tích cực. Tính đến 15 giờ ngày 20/1/2026, diện tích có nước toàn khu vực đạt 259.191 ha, tương đương 54,1% kế hoạch; nhiều địa phương đạt tỷ lệ lấy nước cao như Ninh Bình 72,5%, Hải Phòng 62%, Phú Thọ 55,5%, Hưng Yên hơn 50%.

Ông Ngô Quang Lượng – Phó Giám đốc Xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi Yên Mỹ (Hưng Yên) cho biết, nguồn điện được ngành Điện bảo đảm ổn định đã giúp các trạm bơm vận hành liên tục, tạo điều kiện để địa phương tận dụng tối đa nguồn nước bổ sung, đẩy nhanh tiến độ lấy nước phục vụ làm đất và gieo cấy.

Theo kế hoạch, đợt 2 lấy nước sẽ diễn ra từ 0 giờ ngày 29/1 đến 24 giờ ngày 4/2/2026. Trên cơ sở đó, EVN sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với NSMO, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương, chủ động phương án vận hành hệ thống điện, bảo đảm cấp điện an toàn, liên tục cho các trạm bơm trong đợt lấy nước tiếp theo của vụ Đông Xuân 2025 – 2026.