Ngã rẽ nghề nghiệp

Cùng sinh năm 1995, cùng quê Nam Định (cũ) – nay là tỉnh Ninh Bình, anh Nguyễn Minh Toàn và chị Vũ Thị Thanh Thủy còn có một điểm chung đặc biệt: cùng là sinh viên Đại học Bách Khoa Hà Nội được cử sang Liên bang Nga học tập theo diện Hiệp định, trong khuôn khổ chương trình đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng.

Chị Thủy theo học chuyên ngành An toàn phóng xạ trong nhà máy điện hạt nhân, tại Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI. Anh Toàn theo học chuyên ngành Hệ thống điện tại Đại học Nghiên cứu Năng lượng Quốc gia Mátxcơva MPEI, sau đó tiếp tục học thạc sĩ tại Đại học Tổng hợp Kỹ thuật điện Quốc gia Xanh-Pêtécbua LETI.

Với chị Thủy, hành trình từ nước Nga đến Thủy điện Hòa Bình bắt đầu bằng một ngã rẽ ngoài dự tính. Năm 2016, Quốc hội quyết định dừng thực hiện chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, kéo theo sự thay đổi về định hướng nghề nghiệp đối với nhiều du học sinh, trong đó có chị Thủy.

Ngã rẽ ấy đưa chị đến với một lĩnh vực khác xa chuyên ngành được đào tạo, nhưng cũng mở ra một hành trình đầy đam mê mà trước đó chị chưa từng hình dung. “Nếu không có ngã rẽ này, mình đã không thể khám phá niềm đam mê với công việc vận hành nhà máy thủy điện. Và có lẽ, mình cũng không thể gặp được người đàn ông yêu thương, thấu hiểu rồi trở thành bạn đời của mình như hiện tại”, chị Thủy nói.

Tháng 8 năm 2021, anh Toàn và chị Thủy chính thức về nhận công tác tại Công ty Thủy điện Hòa Bình. Ngày đầu được dẫn đi tham quan Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, bước dọc hành lang hầm dẫn vào Nhà máy, chị liên tưởng đến hệ thống tàu điện ngầm ở Nga. Từ kết cấu vòm hầm đến những bức phù điêu trên trần, công trình sau nhiều năm vẫn lưu giữ dấu ấn của kiến trúc Xô Viết. Cảm giác thân thuộc ấy càng trở nên đặc biệt khi chị hiểu thêm về những gian khổ mà các thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân Việt Nam và chuyên gia Liên Xô đã trải qua để xây dựng Nhà máy.

Gian máy Thủy điện Hòa Bình. Ảnh: Diệu Thảo

Khoảng cách giữa chuyên ngành an toàn trong nhà máy điện hạt nhân và công việc vận hành thủy điện khiến chị Thủy phải bắt đầu lại từ những kiến thức cơ bản. “Thú thực, những ngày đầu nhận việc, mình chưa hình dung bản thân sẽ phải làm những gì. Nền tảng kiến thức mình từng học khá khác biệt và gần như không liên quan đến chuyên môn vận hành nhà máy thủy điện”, chị nhớ lại.

Theo chị Thủy, quy trình và tài liệu kỹ thuật là nền tảng, nhưng có rất nhiều kiến thức không hề nằm trong quy trình hay sách vở. Do đó, cách duy nhất để hiểu và làm tốt công việc là lăn xả vào thực tế và học hỏi kinh nghiệm trực tiếp từ các đồng nghiệp đi trước.

“Tôi hiểu rằng một ca vận hành an toàn không chỉ cần thiết bị tốt, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào thái độ và sự cẩn trọng của người vận hành. Là một người được đào tạo về an toàn trong nhà máy điện hạt nhân, tôi luôn tâm niệm: không chỉ vận hành để thiết bị hoạt động, mà phải vận hành để hệ thống luôn nằm trong trạng thái an toàn và rủi ro được kiểm soát”, chị Thủy nói.

Cùng học nghề, cùng xây tổ ấm

Tại Thủy điện Hòa Bình, chị Thủy và anh Toàn từ hai người xa lạ trở thành đồng nghiệp và được xếp học chức danh Trực phụ điện. Câu chuyện ban đầu chỉ xoay quanh tài liệu, quy trình và những nội dung cần ôn luyện, rồi hai người dần trở nên gắn bó và “thành đôi”.

Anh Nguyễn Minh Toàn và chị Vũ Thị Thanh Thủy. Nguồn: NVCC

Cùng làm việc tại Phân xưởng Vận hành, cùng đi ca kíp, nên anh chị thấu hiểu, sẻ chia những áp lực nghề nghiệp, trở thành điểm tựa cho nhau để cùng theo đuổi công việc và vun vén gia đình.

Năm 2023, khi chuẩn bị đón con đầu lòng, chị Thủy vẫn tiếp tục học chức danh, nghiên cứu quy trình và tham gia các kỳ thi chuyên môn. Chị đặt mục tiêu hoàn thành những kỳ thi cần thiết trước khi nghỉ thai sản, đồng thời chủ động cập nhật kiến thức trong thời gian nghỉ sinh để không bị gián đoạn quá lâu khi trở lại công việc.

Thử thách lớn nhất với hai vợ chồng là sắp xếp thời gian chăm con khi lịch trực theo chế độ “3 ca, 5 kíp” diễn ra xuyên ngày đêm, kể cả dịp lễ, Tết. Lập nghiệp tại Hòa Bình, không có người thân ở gần, nhiều thời điểm họ phải tính toán từng ca trực để có thể thay nhau chăm sóc con nhỏ.

Đến năm 2024, khi dự án Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng bước vào giai đoạn tăng tốc, khối lượng công việc tiếp tục tăng lên. Hai vợ chồng cùng tham gia nghiên cứu bản vẽ, tài liệu kỹ thuật và xây dựng quy trình vận hành tạm thời. Những đêm con đã ngủ thường trở thành khoảng thời gian để họ tiếp tục đọc tài liệu, đối chiếu thông tin, trao đổi và tranh luận về các vấn đề chuyên môn.

Trong những giai đoạn phải dồn toàn lực cho dự án, anh chị gửi con về quê nhờ ông bà nội ngoại chăm sóc. “Dù xa con là điều không dễ dàng, nhưng đó lại là động lực để mình làm việc hiệu quả hơn, sớm hoàn thành nhiệm vụ và đón con về đoàn tụ”, chị Thủy chia sẻ.

Hiện tại, chị Thủy và anh Toàn đều đã được công nhận chức danh Trưởng kíp Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng. Trong đó, chị Thủy là một trong hai nữ kỹ sư đầu tiên đảm nhiệm chức danh Trưởng kíp tại Công ty Thủy điện Hòa Bình.

“Đối với tôi, việc được đào tạo tại Nga và trở về làm việc tại Thủy điện Hòa Bình là một cơ duyên đặc biệt”, chị Thủy chia sẻ.

Trở về từ giảng đường nước Nga, chị Thủy và anh Toàn đã tìm thấy bên sông Đà một nghề để gắn bó, một người để sẻ chia và một mái ấm để trở về sau mỗi ca trực. Trên công trình được dựng xây bằng tâm sức của các thế hệ đi trước, hôm nay, họ cùng nhau tiếp nối bằng tri thức, trách nhiệm và những vun vén bình dị cho cả dòng điện lẫn hạnh phúc riêng mình.