EEMC là doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam và khu vực trong lĩnh vực sản xuất máy biến áp siêu cao áp

Khẳng định vị thế “cánh chim đầu đàn”

Ngày 26/3/1971, Nhà máy Sửa chữa thiết bị điện Đông Anh - tiền thân của Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh ngày nay - được thành lập với nhiệm vụ ban đầu là sửa chữa các thiết bị cơ, nhiệt, điện và sản xuất phụ tùng thay thế cho các nhà máy điện, sở điện lực. Trong bối cảnh hệ thống điện miền Bắc còn nhiều khó khăn về kỹ thuật và nhân lực, sự ra đời của đơn vị đã góp phần quan trọng trong việc duy trì vận hành và từng bước nâng cao năng lực kỹ thuật của ngành Điện.

Chỉ sau vài năm hoạt động, tập thể cán bộ, kỹ sư của nhà máy đã bắt tay vào nghiên cứu, thiết kế và chế tạo máy biến áp (MBA) truyền tải - lĩnh vực công nghệ phức tạp mà trước đó Việt Nam hoàn toàn phụ thuộc vào nhập khẩu. Tháng 6/1980, MBA truyền tải 16MVA - 110kV đầu tiên do đơn vị thiết kế, chế tạo đã ra đời. Đây là cột mốc quan trọng, mở đầu cho hành trình làm chủ công nghệ chế tạo thiết bị điện cao áp trong nước và cũng là tiền đề quan trọng cho sự chuyển hướng sản xuất sau này.

Bước sang giai đoạn đổi mới, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống điện quốc gia, EEMC tiếp tục ghi dấu bằng nhiều sản phẩm mang tính đột phá. Năm 1993, MBA 110kV-25MVA đầu tiên tại Việt Nam được chế tạo thành công và đưa vào vận hành tại trạm 110kV Vĩnh Yên. 10 năm sau (2003), MBA 220kV đầu tiên do EEMC sản xuất đã đóng điện thành công tại trạm 220kV Sóc Sơn, đánh dấu bước tiến mới quan trọng của ngành cơ khí điện trong nước.

Một dấu mốc đặc biệt tiếp theo là vào năm 2010 khi EEMC chế tạo thành công tổ hợp MBA 1 pha 500kV-150 MVA. Thành tựu này đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á khi đó và là một trong số ít quốc gia trên thế giới có khả năng chế tạo MBA siêu cao áp 500kV.

MBA 3 pha 500kV-900MVA đầu tiên do Việt Nam chế tạo được đóng điện thành công tại Trạm biến áp 500kV Hòa Bình vào tháng 12/2025

Trên nền tảng đó, EEMC tiếp tục được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tin tưởng giao nhiệm vụ thiết kế, chế tạo MBA 3 pha 500kV-467MVA phục vụ Nhà máy Thủy điện Sơn La - công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á. Sản phẩm được đưa vào vận hành từ năm 2021, góp phần đảm bảo vận hành ổn định cho các tổ máy thủy điện quan trọng của hệ thống điện quốc gia.

Năm 2024, EEMC tiếp tục khẳng định năng lực với việc thiết kế, chế tạo thành công MBA 3 pha 500kV-900MVA - thiết bị có công suất lớn nhất trên lưới điện truyền tải Việt Nam hiện nay. Sự kiện này không chỉ khẳng định năng lực của doanh nghiệp trong nước mà còn cho thấy bước tiến quan trọng của ngành công nghiệp chế tạo thiết bị điện Việt Nam.

Máy biến áp 70MVA-132/33kV được đóng điện vận hành thành công tháng 12/2025 tại trạm Clements Gap BESS, miền Nam Australia

Không dừng lại ở thị trường trong nước, EEMC cũng đang từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế. Năm 2025, MBA 70MVA-132/33kV do Tổng công ty thiết kế, chế tạo đã được xuất khẩu và đưa vào vận hành thành công tại dự án năng lượng mặt trời Clements Gap BESS ở Nam Australia. Cùng với đó, EEMC đang từng bước mở rộng hợp tác, ký kết phát triển thị trường quốc tế với nhiều đối tác tại Úc, Mỹ, Philippines...

Hiện nay, khoảng 80% máy biến áp 220kV và 50% máy biến áp 110kV đang vận hành trên lưới điện nước ta là sản phẩm do EEMC thiết kế và chế tạo. Tính đến tháng 3/2026, EEMC đã chế tạo trên 1.500 máy biến áp từ 110kV đến 500kV và hàng chục nghìn máy biến áp phân phối điện áp đến 35kV tại tất cả các tỉnh thành trong cả nước. EEMC liên tục duy trì doanh thu ở mức cao trong nhiều năm liên tục. Đặc biệt, năm 2025 đánh dấu mức tăng trưởng toàn diện, vượt kế hoạch trên tất cả các chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận, với doanh thu hợp nhất đạt trên 2.900 tỷ đồng, cao nhất trong lịch sử hoạt động của Tổng công ty.

Nền tảng cho những bước tiến vững chắc

Hơn nửa thập kỷ hình thành và phát triển cũng đồng thời là hành trình tích lũy bền bỉ về năng lực khoa học - công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực của nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư và người lao động EEMC.

Với tổng số 350 cán bộ, kỹ sư và công nhân trong những ngày đầu thành lập, đến nay EEMC đã xây dựng được đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo và sửa chữa thiết bị điện. Nhiều thế hệ kỹ sư của Tổng công ty đã miệt mài nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước làm chủ các công nghệ chế tạo thiết bị điện cao áp và siêu cao áp.

Song song với phát triển nguồn nhân lực, EEMC cũng đầu tư mạnh vào dây chuyền sản xuất hiện đại, tự động hóa cao nhằm nâng cao năng lực sản xuất. Hệ thống nhà xưởng, dây chuyền công nghệ và các phòng thí nghiệm cao áp hiện đại được xây dựng và hoàn thiện qua nhiều giai đoạn, tạo nền tảng để chế tạo các thiết bị điện có công suất lớn và yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe. Hiện tại, phòng thí nghiệm 500kV diện tích 1.600m2 của EEMC là phòng thử nghiệm duy nhất tại Việt Nam đáp ứng đầy đủ các hạng mục thử nghiệm xuất xưởng MBA điện áp tới 500kV theo tiêu chuẩn IEC.

Cùng đó, việc áp dụng các phần mềm thiết kế, mô phỏng kỹ thuật hiện đại, nghiên cứu sử dụng vật liệu mới cùng hệ thống quản lý chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế đã giúp EEMC không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Nguyệt (áo đen) – Nữ kỹ sư xuất sắc của EEMC gắn liền với việc chế tạo những chiếc MBA 110kV, 220kV và 500kV đầu tiên. Ảnh tư liệu

Trên nền tảng những thành tựu đã đạt được, EEMC đang tiếp tục nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm mới như kháng điện 500kV, biến dòng điện, biến điện áp, trạm GIS cùng các dịch vụ kỹ thuật điện phục vụ ngành Điện và các lĩnh vực kinh tế khác.

Đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Quyết định 319/QĐ-TTg ngày 15/3/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn 2035 khẳng định cơ khí chế tạo là một trong những ngành nền tảng, giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực sản xuất và tự chủ công nghệ của đất nước. Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định trong Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước, trong đó nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực của các doanh nghiệp Nhà nước trong những ngành, lĩnh vực then chốt, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới, kéo theo nhu cầu điện năng dự báo sẽ tiếp tục tăng cao từ 10 - 12%/năm. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với việc chủ động nguồn cung thiết bị điện trong nước, đặc biệt là các thiết bị truyền tải và biến áp công suất lớn.

Trong bối cảnh đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có những định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy EEMC tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thiết bị ngành Điện. Những bước tiến công nghệ của EEMC là minh chứng cho hiệu quả của chủ trương phát triển các sản phẩm cơ khí trọng điểm trong nước, phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững nền kinh tế.

Hành trình 55 năm xây dựng và phát triển là nền tảng để Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh tiếp tục tiến những bước dài và vững chắc trên chặng đường phía trước. Những sản phẩm mang thương hiệu EEMC không chỉ là kết tinh của trí tuệ và tâm huyết của nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư, người lao động mà còn là minh chứng sinh động cho sự trưởng thành của ngành công nghiệp chế tạo thiết bị điện Việt Nam.

Trong dòng chảy phát triển của ngành Điện, mỗi sản phẩm nội địa được tham gia vào lưới điện quốc gia đều mang theo khát vọng cống hiến và niềm tự hào nghề nghiệp của những người làm cơ khí điện lực. Và trên hành trình ấy, tinh thần “Truyền năng lượng - Dẫn niềm tin” vẫn tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa như một lời cam kết của EEMC và ngành Điện lực Việt Nam đối với sự phát triển bền vững của đất nước.