Sáng kiến ứng dụng mô hình học máy LightGBM: Bước đột phá trong công tác dự báo phụ tải tại PC Quảng Ninh

24/05/2026 - 19:05 (GMT+7)

Hai kỹ sư Cao Hồng Lĩnh và Vũ Việt Hồng – Điều độ viên thuộc phòng Điều độ, Công ty Điện lực Quảng Ninh (PC Quảng Ninh) đã nghiên cứu và triển khai thành công giải pháp ứng dụng mô hình học máy LightGBM trong công tác dự báo phụ tải, được Hội đồng Sáng kiến Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) phê duyệt và công nhận là “Sáng kiến cấp Tổng công ty”.

Mô hình Light Gradient Boosting Machine (LightGBM) mà nhóm tác giả lựa chọn là một khung tăng cường độ dốc dựa trên cấu trúc cây quyết định, nổi bật với chiến lược phát triển cây theo chiều rộng thay vì chiều sâu truyền thống. Sự ưu việt của mô hình nằm ở hai kỹ thuật cốt lõi là GOSS và EFB, cho phép hệ thống tập trung vào các mẫu dữ liệu quan trọng và tối ưu hóa các đặc trưng thưa. Mô hình cũng cho phép kết hợp các điều kiện khác như ngày lễ, sự kiện để tăng độ chính xác.

Nhóm tác giả: Kỹ sư Cao Hồng Lĩnh và Vũ Việt Hồng

Quá trình hiện thực hóa sáng kiến được thực hiện bài bản qua nhiều giai đoạn nghiêm ngặt bắt đầu từ tháng 11/2024. Trong giai đoạn khởi đầu, nhóm tác giả đã tập trung thu thập kho dữ liệu khổng lồ về thông số vận hành lưới điện, dữ liệu khí tượng và các thông tin về công tác cắt điện, sa thải phụ tải. Đến tháng 3/2025, phần mềm tích hợp đã chính thức được viết và thực hiện huấn luyện, giúp mô hình nhận diện quy luật từ dữ liệu quá khứ và tự hiệu chỉnh theo số liệu thực tế. Sau khi trải qua quá trình chạy thử nghiệm và so sánh đối chiếu kỹ lưỡng vào tháng 5/2025, giải pháp đã chính thức được áp dụng làm nền tảng tham khảo quan trọng cho công tác dự báo nhu cầu phụ tải của Công ty từ tháng 8/2025.

Hiệu quả thực tiễn mà sáng kiến mang lại là rất đáng ghi nhận, trước hết là khả năng tối ưu hóa thời gian dự báo khi cung cấp một kênh tham khảo nhanh chóng và chính xác cho các điều độ viên. Với giao diện trực quan và dễ sử dụng, phần mềm không đòi hỏi các quy trình hướng dẫn phức tạp nhưng vẫn đảm bảo tính chuyên sâu. Đặc biệt, giải pháp còn đóng vai trò như một "trợ lý ảo" đắc lực, có khả năng hỗ trợ hoặc thay thế ngắn hạn trong các giai đoạn biến động nhân sự, giúp duy trì tính ổn định của hệ thống và giảm thiểu sự xáo trộn trong đơn vị.

Hình ảnh mô phỏng chu trình thu thập và xử lý dữ liệu của giải pháp dự báo phụ tải bằng trí thông minh nhân tạo ứng dụng Machine learning (ML)

Bên cạnh giá trị về mặt vận hành, sáng kiến còn mang lại lợi ích kinh tế gián tiếp thông qua việc tiết kiệm chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Do được phát triển tối ưu, phần mềm có thể vận hành ổn định trên cấu hình máy tính hiện hữu mà không cần trang bị máy chủ phức tạp hay các bản quyền phần mềm đắt đỏ. Mặc dù các giá trị lợi nhuận trực tiếp khó có thể định lượng bằng con số cụ thể do tính đa nhiệm trong quản lý vận hành và đầu tư xây dựng, nhưng việc giảm sai số dự báo phụ tải xuống mức thấp nhất chính là yếu tố then chốt để tối ưu hóa chi phí mua điện và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện cho khách hàng.

Sự thành công của sáng kiến từ hai kỹ sư Công ty Điện lực Quảng Ninh không chỉ khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của đội ngũ cán bộ kỹ thuật trẻ mà còn là minh chứng rõ nét cho lộ trình chuyển đổi số mạnh mẽ của EVNNPC. Đây là bước đệm quan trọng để tiến tới xây dựng lưới điện thông minh, nơi mà trí tuệ nhân tạo và kinh nghiệm thực tiễn được kết hợp hài hòa cho sự phát triển bền vững của ngành Điện trong thời đại số hiện nay.


Xuân Anh  24/05/2026 - 19:05 (GMT+7)
Share

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu chủ động ứng phó mưa lớn, lũ, ngập lụt và sạt lở đất

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu chủ động ứng phó mưa lớn, lũ, ngập lụt và sạt lở đất

Công điện số 29/CĐ-BCĐ-BNNMT ngày 8/7/2026 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu các địa phương miền núi phía Bắc chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét và mưa đá nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.


EVNSPC: Đảm bảo cung ứng điện, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực phía Nam

EVNSPC: Đảm bảo cung ứng điện, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực phía Nam

6 tháng đầu năm 2026, mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, song với việc chủ động, linh hoạt trong triển khai các giải pháp, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đã bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh, thành phố phía Nam.


Lãnh đạo Bộ Công Thương họp rà soát tiến độ các dự án lưới điện truyền tải trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh

Lãnh đạo Bộ Công Thương họp rà soát tiến độ các dự án lưới điện truyền tải trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh

Sáng 10/7, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài chủ trì buổi làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) và các đơn vị liên quan nhằm rà soát tình hình triển khai các dự án lưới điện truyền tải trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.


Đoàn công tác Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với EVN về sửa đổi Luật Điện lực

Đoàn công tác Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với EVN về sửa đổi Luật Điện lực

Sáng 9/7, tại Hà Nội, đoàn công tác Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) của Quốc hội do ông Tạ Đình Thi – Phó Chủ nhiệm Ủy ban làm trưởng đoàn có buổi khảo sát làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.


Đóng điện nâng công suất Trạm biến áp 220kV Tuyên Quang lên 500MVA

Đóng điện nâng công suất Trạm biến áp 220kV Tuyên Quang lên 500MVA

Chiều 8/7, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), Công ty Truyền tải điện 1 (PTC1) phối hợp với Trung tâm Điều độ Hệ thống điện miền Bắc (NSO) và các đơn vị liên quan đã đóng điện thành công Dự án nâng công suất Trạm biến áp 220kV Tuyên Quang.