Pin hạt nhân đầu tiên trên thế giới

16/03/2025 - 15:55 (GMT+7)

Các nhà khoa học Trung Quốc phát triển pin hạt nhân đầu tiên trên thế giới dựa trên carbon có thể tồn tại một thế kỷ mà không cần sạc.

Pin hạt nhân được phát triển bởi nhóm nghiên cứu ở Đại học Sư phạm Tây Bắc tại Cam Túc. Ảnh: Xinhua

Loại pin siêu bền này có thể dùng để chạy máy tạo nhịp tim, hiện nay chỉ tồn tại 15 năm cũng như tàu vũ trụ và thiết bị triển khai trong môi trường cực hạn như vùng cực và biển sâu, theo thông báo của Đại học Sư phạm Tây Bắc tại tỉnh Cam Túc, MSN hôm 14/3 đưa tin.

Dù không nhắc tới xe điện, trường đại học cho biết đặc điểm xanh và thải ít carbon của loại pin trên có thể "thúc đẩy nâng cấp chuỗi công nghiệp năng lượng mới của Trung Quốc". Mẫu pin hạt nhân này được thiết kế để hoạt động 50 năm nhưng trường đại học cho biết nó có thể tồn tại hơn 100 năm trong điều kiện cực hạn.

Theo Zhang Guanghui, người chỉ đạo kỹ thuật của dự án ở trường đại học, về lý thuyết, loại pin mới có thể hoạt động lâu bền hàng nghìn năm nhờ chu kỳ bán rã dài của carbon-14 là 5.730 năm. Zhang đang nhắc tới thời gian một đồng vị phóng xạ cần để phân ra một nửa so với giá trị ban đầu.

Loại pin mới có công suất tối đa 433 nanowatt, dựa trên carbon-14, một đồng vị phóng xạ yếu của nguyên tố carbon. Nó sử dụng quá trình phân rã phóng xạ của carbon-14 để sản xuất điện. Pin được chế tạo với một thiết bị bán dẫn phức hợp bao gồm silicon và carbon. Nó có thể chịu nhiệt độ cực hạn từ -100 độ C tới 200 độ C. Nó cũng có mật độ năng lượng siêu cao và tốc độ xuống cấp hiệu suất chưa đến 5% trong tuổi thọ theo thiết kế.

Trường Đại học Sư phạm Tây Bắc cho biết một đèn LED chạy bằng pin hạt nhân của họ có thể bật gần 4 tháng, phát ra hơn 35.000 xung. Trưởng nhóm nghiên cứu là giáo sư Su Maogen, phó giám đốc trường vật lý và kỹ thuật điện của trường đại học, cho biết bộ pin có thể cung cấp năng lượng vĩnh viễn cho thiết bị y tế cấy ghép như máy tạo nhịp tim và giao diện não - máy tính.

"Nó có thể hỗ trợ mạng lưới cảm biến quy mô lớn. Trong môi trường cực hạn như biển sâu, hai cực, Mặt Trăng và sao Hỏa, nó có thể sử dụng như nguồn cung cấp điện liên tục mà không cần bảo dưỡng. Trong khám phá không gian sâu, nó có thể giúp tàu thăm dò vận hành không ngừng", Su nói.

Thiết kế pin này là kết quả cộng tác giữa trường đại học và Beita Pharmatech, công ty phát triển hợp chất liên quan tới carbon-14, đồng vị được sử dụng rộng rãi trong khoa học và y khoa, nhằm phát hiện nhiễm khuẩn. Theo trường đại học, họ cũng lên kế hoạch phát triển thiết bị dò nhanh đồng vị carbon-13 tự động và thiết bị phân tách điện từ đồng vị. Đây là bước chủ chốt nhằm thiết lập một hệ thống công nghiệp để thu được đồng vị carbon-14.

Theo Đại học Quốc gia Australia, trong số 3 đồng vị carbon tìm thấy trong tự nhiên, carbon-12 chiếm khoảng 99,8% tổng số nguyên tử carbon, carbon-13 chiếm 1% và carbon-14 hiếm nhất chiếm tỷ lệ 1 trong số một tỷ nguyên tử carbon. Năm ngoái, Trung Quốc bắt đầu sản xuất hàng loạt carbon-14 ở một lò phản ứng hạt nhân thương mại tại tỉnh Chiết Giang, báo hiệu thay đổi từ việc phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu từ Canada, Nam Phi, Australia và Nga.

Tháng 12 năm ngoái, các nhà khoa học ở Đại học Bristol và Cơ quan năng lượng nguyên tử Anh thông báo tạo ra pin kim cương carbon-14 đầu tiên trên thế giới. Loại pin đó giữ lại các electron di chuyển nhanh bên trong cấu trúc kim cương, có thể bao bọc an toàn một lượng nhỏ carbon-14. Đó là nguồn năng lượng lâu dài có thể sử dụng trong các thiết bị y tế, thiết bị an ninh và môi trường cực hạn như vũ trụ.

Link gốc


Theo Vnexpress 16/03/2025 - 15:55 (GMT+7)
Share

Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị triển khai các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027 - 2030

Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị triển khai các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027 - 2030

Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã ký ban hành Chỉ thị số 04/CT-BCT ngày 13/02/2026 về việc triển khai các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027 - 2030, thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm (Chỉ thị số 04/CT-BCT).


EVN khẩn trương triển khai nhiệm vụ công tác ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

EVN khẩn trương triển khai nhiệm vụ công tác ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026

Sáng 23/02/2026 - ngày làm việc đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ, đồng chí Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Đặng Hoàng An và đồng chí Tổng giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn đồng chủ trì cuộc họp giao ban triển khai nhiệm vụ công tác quý I/2026. Cuộc họp được kết nối trực tuyến tới các đơn vị thành viên trong toàn Tập đoàn.


Những ngày đầu năm mới trên công trường các dự án lưới điện tại miền Nam

Những ngày đầu năm mới trên công trường các dự án lưới điện tại miền Nam

Những ngày đầu năm mới Bính Ngọ 2026, trên công trường các dự án lưới điện 110kV do Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) làm chủ đầu tư, không khí lao động đã "rộn ràng" trở lại để bảo đảm tiến độ hoàn thành.


Đảm bảo điện phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Đảm bảo điện phục vụ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã yêu cầu các đơn vị phối hợp chặt chẽ với Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), lập và thực hiện phương án đảm bảo cung cấp điện ổn định, liên tục, an toàn trước, trong và sau các ngày diễn ra đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.


Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn thăm và làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn thăm và làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam

Ngày 23/2, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn cùng đoàn công tác đến thăm và làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong ngày làm việc đầu tiên của năm mới Bính Ngọ 2026. Ghi nhận, biểu dương những nỗ lực lớn của tập thể lãnh đạo và cán bộ công nhân viên EVN thời gian qua, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ những nhiệm vụ trọng tâm của Tập đoàn trong bối cảnh bảo đảm an ninh năng lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và chuyển dịch năng lượng đang đặt ra nhiều đòi hỏi mới.