Pin hạt nhân đầu tiên trên thế giới

16/03/2025 - 15:55 (GMT+7)

Các nhà khoa học Trung Quốc phát triển pin hạt nhân đầu tiên trên thế giới dựa trên carbon có thể tồn tại một thế kỷ mà không cần sạc.

Pin hạt nhân được phát triển bởi nhóm nghiên cứu ở Đại học Sư phạm Tây Bắc tại Cam Túc. Ảnh: Xinhua

Loại pin siêu bền này có thể dùng để chạy máy tạo nhịp tim, hiện nay chỉ tồn tại 15 năm cũng như tàu vũ trụ và thiết bị triển khai trong môi trường cực hạn như vùng cực và biển sâu, theo thông báo của Đại học Sư phạm Tây Bắc tại tỉnh Cam Túc, MSN hôm 14/3 đưa tin.

Dù không nhắc tới xe điện, trường đại học cho biết đặc điểm xanh và thải ít carbon của loại pin trên có thể "thúc đẩy nâng cấp chuỗi công nghiệp năng lượng mới của Trung Quốc". Mẫu pin hạt nhân này được thiết kế để hoạt động 50 năm nhưng trường đại học cho biết nó có thể tồn tại hơn 100 năm trong điều kiện cực hạn.

Theo Zhang Guanghui, người chỉ đạo kỹ thuật của dự án ở trường đại học, về lý thuyết, loại pin mới có thể hoạt động lâu bền hàng nghìn năm nhờ chu kỳ bán rã dài của carbon-14 là 5.730 năm. Zhang đang nhắc tới thời gian một đồng vị phóng xạ cần để phân ra một nửa so với giá trị ban đầu.

Loại pin mới có công suất tối đa 433 nanowatt, dựa trên carbon-14, một đồng vị phóng xạ yếu của nguyên tố carbon. Nó sử dụng quá trình phân rã phóng xạ của carbon-14 để sản xuất điện. Pin được chế tạo với một thiết bị bán dẫn phức hợp bao gồm silicon và carbon. Nó có thể chịu nhiệt độ cực hạn từ -100 độ C tới 200 độ C. Nó cũng có mật độ năng lượng siêu cao và tốc độ xuống cấp hiệu suất chưa đến 5% trong tuổi thọ theo thiết kế.

Trường Đại học Sư phạm Tây Bắc cho biết một đèn LED chạy bằng pin hạt nhân của họ có thể bật gần 4 tháng, phát ra hơn 35.000 xung. Trưởng nhóm nghiên cứu là giáo sư Su Maogen, phó giám đốc trường vật lý và kỹ thuật điện của trường đại học, cho biết bộ pin có thể cung cấp năng lượng vĩnh viễn cho thiết bị y tế cấy ghép như máy tạo nhịp tim và giao diện não - máy tính.

"Nó có thể hỗ trợ mạng lưới cảm biến quy mô lớn. Trong môi trường cực hạn như biển sâu, hai cực, Mặt Trăng và sao Hỏa, nó có thể sử dụng như nguồn cung cấp điện liên tục mà không cần bảo dưỡng. Trong khám phá không gian sâu, nó có thể giúp tàu thăm dò vận hành không ngừng", Su nói.

Thiết kế pin này là kết quả cộng tác giữa trường đại học và Beita Pharmatech, công ty phát triển hợp chất liên quan tới carbon-14, đồng vị được sử dụng rộng rãi trong khoa học và y khoa, nhằm phát hiện nhiễm khuẩn. Theo trường đại học, họ cũng lên kế hoạch phát triển thiết bị dò nhanh đồng vị carbon-13 tự động và thiết bị phân tách điện từ đồng vị. Đây là bước chủ chốt nhằm thiết lập một hệ thống công nghiệp để thu được đồng vị carbon-14.

Theo Đại học Quốc gia Australia, trong số 3 đồng vị carbon tìm thấy trong tự nhiên, carbon-12 chiếm khoảng 99,8% tổng số nguyên tử carbon, carbon-13 chiếm 1% và carbon-14 hiếm nhất chiếm tỷ lệ 1 trong số một tỷ nguyên tử carbon. Năm ngoái, Trung Quốc bắt đầu sản xuất hàng loạt carbon-14 ở một lò phản ứng hạt nhân thương mại tại tỉnh Chiết Giang, báo hiệu thay đổi từ việc phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu từ Canada, Nam Phi, Australia và Nga.

Tháng 12 năm ngoái, các nhà khoa học ở Đại học Bristol và Cơ quan năng lượng nguyên tử Anh thông báo tạo ra pin kim cương carbon-14 đầu tiên trên thế giới. Loại pin đó giữ lại các electron di chuyển nhanh bên trong cấu trúc kim cương, có thể bao bọc an toàn một lượng nhỏ carbon-14. Đó là nguồn năng lượng lâu dài có thể sử dụng trong các thiết bị y tế, thiết bị an ninh và môi trường cực hạn như vũ trụ.

Link gốc


Theo Vnexpress 16/03/2025 - 15:55 (GMT+7)
Share

Những mục tiêu, chỉ tiêu trọng tâm của EVN năm 2026

Những mục tiêu, chỉ tiêu trọng tâm của EVN năm 2026

Năm 2026, EVN đặt ra nhiều mục tiêu, chỉ tiêu quan trọng, thể hiện quyết tâm đổi mới, tăng tốc và tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường phát triển mới.


Những mục tiêu, chỉ tiêu trọng tâm của EVN năm 2026

Những mục tiêu, chỉ tiêu trọng tâm của EVN năm 2026

Năm 2026, EVN đặt ra nhiều mục tiêu, chỉ tiêu quan trọng, thể hiện quyết tâm đổi mới, tăng tốc và tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường phát triển mới.


Vượt tiến độ, xóa “vùng lõm” điện, sóng tại 129 thôn, bản: EVN hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao

Vượt tiến độ, xóa “vùng lõm” điện, sóng tại 129 thôn, bản: EVN hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao

Thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ, đội ngũ cán bộ, công nhân viên EVN đã vượt núi, băng sông, đưa điện tới 129 thôn, bản xa xôi, heo hút nhất – những nơi còn là “vùng lõm” về điện và sóng. Nhiệm vụ đặc biệt khó khăn ấy đã được các đơn vị triển khai với tinh thần quyết liệt, hoàn thành vào 15/12/2025, sớm hơn 15 ngày so với tiến độ được giao.


EVN chung sức cùng cộng đồng

EVN chung sức cùng cộng đồng

Năm 2025, dù đối mặt nhiều khó khăn, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vẫn nỗ lực thực hiện các hoạt động vì cộng đồng, khẳng định rõ trách nhiệm xã hội của người làm điện. Bước sang năm 2026, EVN và các đơn vị sẽ tiếp tục thực hiện các hoạt động an sinh xã hội phù hợp điều kiện thực tế, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.


Dấu ấn trên những công trình điện “vươn khơi - vượt núi - băng rừng” của EVN

Dấu ấn trên những công trình điện “vươn khơi - vượt núi - băng rừng” của EVN

Năm 2025, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nối dài “bản hùng ca” ngành Điện, bằng việc thực hiện thành công những công trình trọng điểm đầy thử thách, gian lao. Đó là nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn mới với những công trình mang tính “xoay chuyển” ngành năng lượng.