Nâng cao chất lượng khảo sát và thiết kế

Tại hội nghị, nhiều ý kiến tập trung trao đổi về việc nâng cao chất lượng công tác khảo sát và thiết kế những khâu có vai trò nền tảng trong quá trình chuẩn bị và triển khai các dự án điện.

Phiên hội nghị chuyên đề về công tác tư vấn đầu tư xây dựng sáng 12/3/2026. Ảnh: Ng.Tuấn

Theo đại diện Công ty Tư vấn Xây dựng Điện 2, trong bối cảnh hệ thống điện Việt Nam đang phát triển mạnh các loại hình nguồn năng lượng mới như điện gió, điện mặt trời, điện khí và các hệ thống lưu trữ năng lượng, yêu cầu đối với công tác thiết kế các công trình nguồn điện ngày càng cao.

Theo đơn vị tư vấn, chất lượng dữ liệu khảo sát địa hình, địa chất và điều kiện thủy văn có vai trò quyết định trong việc xây dựng phương án thiết kế tối ưu. Tuy nhiên, tại một số dự án, dữ liệu khảo sát chưa đầy đủ hoặc chưa được cập nhật kịp thời, dẫn tới việc phải điều chỉnh phương án thiết kế trong quá trình triển khai.

Để nâng cao chất lượng thiết kế, đại diện đơn vị cho rằng cần đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ số trong khảo sát và thiết kế, đặc biệt là mô hình thông tin công trình (BIM) và các phần mềm mô phỏng, phân tích kỹ thuật nhằm nâng cao độ chính xác của dữ liệu đầu vào cũng như tăng cường khả năng phối hợp giữa các bộ môn trong quá trình thiết kế.

Theo Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) Hoàng Văn Tuyên, trong những năm gần đây công tác khảo sát phục vụ thiết kế các dự án đường dây và trạm biến áp truyền tải đã từng bước được chuẩn hóa với hệ thống quy trình tương đối đầy đủ. Nhiều đơn vị tư vấn đã ứng dụng các công nghệ hiện đại như thiết bị bay không người lái (UAV), flycam, quét laser và hệ thống thông tin địa lý (GIS) nhằm nâng cao độ chính xác của số liệu khảo sát.

Tuy nhiên, thực tế triển khai tại một số dự án cho thấy sự phối hợp giữa khảo sát và thiết kế chưa thật sự đồng bộ, dẫn đến phát sinh khối lượng trong quá trình thực hiện. Một số trường hợp sau khi lựa chọn tuyến mới phát sinh điều chỉnh, do điều kiện địa hình hoặc địa chất không phù hợp với phương án thiết kế ban đầu. Theo EVNNPT, cần tăng cường phối hợp giữa đơn vị khảo sát, thiết kế và ban quản lý dự án ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ khảo sát hiện đại như Lidar, ảnh vệ tinh và các hệ thống phân tích dữ liệu địa không gian.

Trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng EVN Lê Thành Chung trao đổi tại hội nghị. Ảnh: Ng.Tuấn

Trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng EVN Lê Thành Chung chỉ ra một số tồn tại trong công tác khảo sát và thiết kế các công trình điện hiện nay, trong đó mối liên kết giữa các khâu khảo sát và thiết kế chưa thật sự chặt chẽ. Trong thực tế triển khai, có trường hợp sau khi lựa chọn tuyến hoặc vị trí móng cột mới phát hiện các yếu tố địa chất bất lợi khi tiến hành khảo sát chi tiết, buộc phải điều chỉnh phương án thiết kế. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ khảo sát hiện đại trong một số dự án vẫn còn hạn chế, trong khi đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao độ chính xác của dữ liệu đầu vào cho thiết kế. 

Tại hội nghị các đại biểu cho rằng, việc tăng cường kiểm soát chất lượng ngay từ khâu khảo sát và thiết kế, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới trong khảo sát sẽ góp phần nâng cao chất lượng tư vấn đầu tư xây dựng và hạn chế các điều chỉnh trong quá trình triển khai dự án.

Tăng cường kiểm soát công tác thẩm tra và chi phí tư vấn

Bên cạnh công tác khảo sát và thiết kế, nhiều ý kiến cũng tập trung trao đổi về việc nâng cao chất lượng công tác thẩm tra trong các dự án điện. Đại diện Công ty Tư vấn Xây dựng Điện 3 cho biết công tác thẩm tra đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng hồ sơ thiết kế và bảo đảm hiệu quả đầu tư của các công trình điện. Trong thực tế triển khai, khối lượng hồ sơ thiết kế ngày càng nhiều, trong khi tiến độ dự án thường gấp, tạo áp lực đáng kể đối với đội ngũ kỹ sư thẩm tra.

Để nâng cao hiệu quả thẩm tra, các đại biểu cho rằng cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa đơn vị thiết kế, đơn vị thẩm tra và chủ đầu tư, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của từng bên trong quá trình kiểm soát chất lượng hồ sơ thiết kế.

Một cung đoạn thuộc công trình đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên trong quá trình thi công xây dựng. Ảnh: Ng.Tuấn

Công tác quản lý chi phí tư vấn và lựa chọn nhà thầu tư vấn cũng là nội dung được nhiều đại biểu trao đổi tại hội nghị. Ông Đỗ Quang Khải, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Điện 1 cho biết việc xác định và quản lý chi phí tư vấn đầu tư xây dựng hiện vẫn còn gặp một số khó khăn, đặc biệt đối với các loại hình dự án điện mới khi hệ thống định mức chưa được cập nhật đầy đủ.

Còn theo Phó trưởng ban Quản lý Đầu tư xây dựng EVN Lê Minh Tuấn, công tác quản lý tổng mức đầu tư các dự án điện đang chịu tác động đáng kể từ biến động giá vật tư, thiết bị và chi phí xây dựng trong thời gian gần đây. Vì vậy, việc xây dựng phương pháp xác định tổng mức đầu tư phù hợp với điều kiện thị trường, đồng thời tăng cường kiểm soát chi phí ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Chất lượng tư vấn quyết định hiệu quả dự án

Trao đổi tại hội nghị, Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương cho biết hiện nay công tác tư vấn, giám sát trong các dự án điện của Tập đoàn được thực hiện theo hai hình thức: các đơn vị trong ngành điện trực tiếp thực hiện hoặc thuê các đơn vị tư vấn độc lập từ bên ngoài.

Theo Phó Tổng giám đốc, mỗi hình thức đều có những ưu điểm riêng và cần được áp dụng linh hoạt tùy theo điều kiện của từng dự án. Tuy nhiên, trong bối cảnh khối lượng các dự án điện ngày càng tăng, trong khi nguồn nhân lực của các ban quản lý dự án còn hạn chế, việc thuê tư vấn độc lập vẫn sẽ tiếp tục được áp dụng tại nhiều dự án.

Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương cũng chỉ ra một số tồn tại trong công tác tư vấn giám sát hiện nay, trong đó đáng chú ý là chất lượng đội ngũ tư vấn ở một số dự án chưa thật sự đáp ứng yêu cầu, đặc biệt đối với các công trình có quy mô lớn và kỹ thuật phức tạp. Bên cạnh đó, lực lượng tư vấn giám sát tại công trường còn thiếu, trong khi điều kiện làm việc ngoài hiện trường kéo dài, khiến việc thu hút và duy trì đội ngũ kỹ sư có kinh nghiệm gặp nhiều khó khăn.

Phó Tổng giám đốc EVN nhấn mạnh lực lượng tư vấn giám sát phải thực sự là “tai mắt” của chủ đầu tư tại công trường, không chỉ kiểm tra và nghiệm thu các hạng mục thi công mà còn cần chủ động phát hiện những bất hợp lý trong thiết kế hoặc biện pháp thi công, để kịp thời đề xuất điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế.

“Trong quá trình triển khai dự án, điều kiện địa chất hoặc hiện trạng công trường có thể khác so với khảo sát ban đầu. Khi đó, tư vấn giám sát cần phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư và tư vấn thiết kế để kịp thời đề xuất phương án xử lý, tối ưu hóa thiết kế, bảo đảm chất lượng công trình và không ảnh hưởng tới tiến độ dự án”, Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương nhấn mạnh.

Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh (bên phải) và Phó Tổng giám đốc EVN Phạm Hồng Phương đồng chủ trì hội nghị. Ảnh: Ng.Tuấn

Phát biểu tại hội nghị, Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh nhấn mạnh chất lượng công tác tư vấn đầu tư xây dựng, đặc biệt là khảo sát và thiết kế, có vai trò quyết định đối với hiệu quả của mỗi dự án điện.

Theo Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh, việc nghiên cứu, so sánh và lựa chọn phương án thiết kế tối ưu ngay từ đầu là yếu tố then chốt bảo đảm hiệu quả kỹ thuật và kinh tế của dự án. Các đơn vị cần đặc biệt coi trọng công tác khảo sát, nâng cao năng lực đội ngũ kỹ sư tư vấn, nhất là các chủ nhiệm dự án và chuyên gia thiết kế đối với những dự án lớn, phức tạp.

Phó Tổng giám đốc EVN cũng yêu cầu các đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống quy trình, quy định và thiết kế mẫu, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng hồ sơ thiết kế. Những bài học kinh nghiệm từ các dự án trước cần được tổng kết đầy đủ để tránh lặp lại các sai sót trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, EVN sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác tư vấn đầu tư xây dựng, từ khảo sát, thiết kế đến quản lý và giám sát thi công, nhằm nâng cao độ chính xác của dữ liệu, rút ngắn thời gian thực hiện và nâng cao hiệu quả quản lý dự án.